Roofs 2017-06-16 Schaarste grondstof PIR/PUR leidt tot prijsstijgingen

Isolatie

Juist nu het bewustzijn van de bouw ten aanzien van het isoleren van ­gebouwen enorm is gegroeid, kampt de isolatiesector met een groot ­probleem: door een samenloop van omstandigheden is er een enorme schaarste ontstaan in MDI, een belangrijke grondstof van PIR/PUR-isolatie. De gevolgen hiervan zijn aanzienlijke prijsstijgingen en een schaarste van de PIR/PUR isolatieplaten.

Algemeen is inmiddels wel bekend dat isoleren de essentiële eerste stap is om tot een energiezuinig gebouw te komen. Door een gebouw op de juiste manier te isoleren, bespaart men niet enkel op de energiekosten, maar ook wordt hierdoor het comfort van de gebruiker aanzienlijk verbeterd. Isolatieproducten op basis van polyurethaan (PUR) en polyisocyanuraat (PIR) hebben een hoge isolerende waarde en zijn vergeleken bij de meer traditionele materialen beperkter in dikte. Bovendien kunnen ze goed tegen vocht. Het marktaandeel van deze materialen is dan ook aanzienlijk.

De producten worden geproduceerd op basis van olie en hergebruikte (bio)grondstoffen. ­Momenteel is hier grote schaarste in ontstaan, met de ­nodige prijsstijgingen en andere problemen tot gevolg.

Wat is er aan de hand?

PIR en PUR zijn kunststofschuimen die geproduceerd worden op basis van o.a. drie hoofdcomponenten:

  • Methyleendifenyldi-isocyanaat (MDI). Dit is het hoofdbestanddeel.
  • Polyol (monomeer, petroleum based)
  • Pentaan (blaasmiddel)

De schaarste is ontstaan in de productie van MDI.
De wereldspelers in de productie van MDI zijn:

  • • COVESTRO (Duitsland)
  • • Wanhau Chemical Group (China)
  • • BASF (Duitsland)
  • • Dow Chemical (Verenigde Staten)
  • • Huntsman (Verenigde Staten)

Voor de huidige schaarste is een aantal oorzaken aan te wijzen. Eind 2016 vond een reeks incidenten plaats met een significante reductie van MDI tot gevolg:

  • Explosie en brand op de site Ludwigshafen van BASF (3 doden en 30 gewonden);
  • Chemisch incident bij Wanhau (4 doden, 4 gewonden);
  • Tijdelijke shutdown bij Huntsman (reden onbekend);
  • De toenemende vraag naar grondstoffen wereldwijd ­overstijgt het aanbod;
  • De bouw van twee grote bijkomende MDI-fabrieken van BASF en Dow Chemical heeft grote vertraging opgelopen.

Het is dus een samenloop van omstandigheden. Want niet alleen zijn enkele fabrieken uitgevallen, daarnaast heeft de bouw van twee nieuwe megafabrieken grote vertraging opgelopen. Het gaat om een productie-eenheid van BASF in het Duitse Ludwigshafen en één van de combinatie Dow/Saudi Aramco in Saudi-Arabië. Momenteel is nog niet te voorspellen wanneer de twee fabrieken gaan produceren. Door deze samenloop van omstandigheden is krapte ontstaan, omdat tegelijk de vraag wereldwijd blijft groeien. De meeste fabrikanten konden zich nog wel bevoorraden, maar veel overschot is er niet meer.

Wat zijn de gevolgen?

De schaarste heeft als logisch economisch gevolg dat er een enorme opwaartse druk is gekomen op de prijs van MDI. Dat stelt de fabrikanten voor de volgende keuze:

  • Moeten we de fabrieken stilleggen tot de prijzen weer dalen?
  • Blijven we grondstoffen (tegen de hogere prijzen) aankopen?

De eerste optie heeft tot gevolg dat bouwwerkzaamheden moeten worden stilgelegd. De tweede optie heeft een sterk stijgende prijs tot gevolg.

Fabrikanten die blijven produceren, zijn dus genoodzaakt de prijsstijgingen per direct door te rekenen aan de klant. Veel leveranciers van isolatieplaten rekenden al per 1 april 2017 een prijsstijging van gemiddeld 7 à 8% door, maar snel daarna waren verdere prijsstijgingen nodig, met als gevolg een prijsstijging van gemiddeld 25% in een tijdsbestek van slechts twee maanden.

Een minderheid van de fabrikanten kiest ervoor om een productiestop in te lassen, wat gemiddeld een vertraging van meer dan 10 dagen in de levering tot gevolg heeft. Dit kan tot gevolg hebben dat bouwprojecten vertraging oplopen.

Andere isolatiematerialen, die niet te kampen hebben met deze schaarste aan grondstoffen, zullen deze prijsstijgingen wellicht een beetje volgen. Zeker is in ieder geval dat de vraag naar deze andere materialen zal stijgen ten koste van PIR/PUR, met de nodige wijzigingen in de opbouw en constructie tot gevolg.

Wat kan de aannemer doen?

Fabrikanten en leveranciers rekenen de prijsstijgingen logischerwijs door aan de aannemers. Deze kunnen de prijsstijgingen op hun beurt lang niet altijd doorrekenen omdat in veel gevallen de prijzen al lang van tevoren zijn vastgelegd. Voor toekomstige overeenkomsten zou de aannemer ­veiligheidshalve wellicht kunnen werken met dagprijzen. Ook zou verwezen kunnen worden naar de uitzonderlijke situatie, die voor de aannemers een overmachtsituatie betekent. Op basis hiervan zouden nieuwe voorwaarden afgesproken kunnen worden. Branchevereniging VEBIDAK heeft inmiddels een persbericht doen uitgaan waarin ze haar leden adviseert onder meer de offertes aan te passen aan de ontstane situatie en in overleg te treden met (potentiële) opdrachtgevers bij wie offertes uitstaan met vaste prijzen en nog lopende geldigheidstermijnen.

Men doet er verstandig aan bestellingen zo snel mogelijk te plaatsen, want de levertijden kunnen oplopen tot 4 à 5 weken en langer. Noch de fabrikanten, noch de isolatieleveranciers durven nog beloftes te doen over de levertermijn of het prijsverloop.

Labels