Roofs 2017-06-46 Boombakken Moreelsebrug: groendaken in het klein

Special begroeide daken

Achttien ijzerbomen sieren de Utrechtse Moreelsebrug. De fiets- en voetgangersbrug is sinds 16 december 2016 geopend en loopt geheel over het spoor van Station Utrecht. Zo is er een verbinding tussen de Croeselaan aan de westzijde van het sta­tion en het Moreelsepark aan de oostzijde. De bomen zijn, naast het sierlijke en strakke ontwerp, de blikvangers van de brug. De realisatie van de boombakken had echter zogezegd best wat voeten in de aarde.

Bij de aanbesteding van het ontwerp van de brug koos de gemeente Utrecht voor architectenbureau Cepezed. De bomen, tezamen met het ranke profiel van de brug, gaven daarin de doorslag. In opdracht van de gemeente en ProRail ging het bureau aan de slag. De Friese bruggen­bouwer BSB Staalbouw realiseerde de brug, die 295 meter lang en 10 meter breed is.

Corrosie boombakken voorkomen

De complete stalen constructie van de brug is op locatie in Friesland gerealiseerd. Daar zijn de onderdelen voorzien van een grijskleurige epoxy coating. Ook de achttien boombakken. Er was echter de vrees dat alleen deze epoxylaag niet voldoende zou zijn om corrosie op den duur te voor­komen. Het planten van de bomen zou namelijk beschadigingen aan de epoxy coating kunnen opleveren, waardoor op termijn roestvorming zou kunnen ontstaan. Het was aanleiding voor de opdrachtgever om aan te kloppen bij dakdekkersbedrijf Cazdak voor een extra beschermende laag van de boombakken.

De opdrachtgever dacht aan een EPDM dakbedekking, maar daar zag het dakdekkersbedrijf geen heil in. Het bedrijf benaderde Sjaak Lagerwaard van JL Kunststoffen, die vertelt: “De noodzakelijke verhitting van de EPDM zou de coating aan de buitenzijde van de boombakken geen goed doen. Vandaar dat Cazdak bij ons aanklopte voor een afdichting op basis van vloeibare kunststoffen, die we koud ­aan­brengen.” JL Kunststoffen voorzag elke boombak van Triflex ProDetail.

Basis voor mini-groendaken

Chantal van Tatenhove, Rayonmanager bij Triflex vult aan: “Nog te weinig mensen weten dat deze systemen een zeer goede oplossing zijn voor groendaken. Want daar kunnen we bij de boombakken rustig van spreken: elke bak is als het ware een mini-groendak.” Een goede bescherming van de metalen bakken zit volgens Van Tatenhove vooral in de ­hechting van de systemen met de ondergrond. “Voor een goede waterdichting van groendaken is een volledig verkleefde bedekking aan te raden. Bovendien is een voordeel hierbij dat je een eventueel lek, bijvoorbeeld wanneer je er met een schop doorheen steekt bij het planten, heel een­voudig kunt lokaliseren.”

“Waar veel andere dakbedekkingen verkleefd moeten worden door bijvoorbeeld verhitting of verlijming, worden onze systemen op basis van PMMA koud aangebracht, waarna ze een chemische verbinding aangaan met de ondergrond. Die is vele malen sterker dan een mechanische verbinding. Hiermee zijn de Triflex afdichtingsystemen bestand tegen worteldoorgroei, volgens de hoogste classificatie,” aldus Van Tatenhove.

De rasechte Utrechtse biecht op dat ze een glimlach niet kan onderdrukken bij het zien van de bomen op de brug. “Al is onze bijdrage bescheiden, toch is het leuk te weten dat onze systemen bijdragen aan de levensduur van zo’n icoon middenin Utrecht.”

Fabricage en afdichting in Friesland

De eerste bakken zijn midden in de wintermaanden decem­ber en januari gemaakt. Voor het aanbrengen van de beschermen­de laag, ging Sjaak Lagerwaard met zijn team naar Friesland. In de fabricagehal van bruggenbouwer BSB Staalbouw in het Friese Sumar, brachten zij de meer­laagse vloeibare afdichting aan. “Daar hadden we geen last van de regen die in die periode veelvuldig viel.” ­Overi­gens werden niet alle bakken in Friesland afgedicht. “In verband met de planning van het vervoer, zijn de laatste bakken op locatie afgedicht.”

Alle brugdelen zijn met vrachtwagens vervoerd naar Utrecht, waar ze met behulp van een enorme hijskraan op hun plek werden gehesen. De boombakken kregen een plek onder het brugdek, tussen de liggers. De bomen kwamen later en zijn met krat en al in de boombakken geplaatst.

Bomen uit Limburg

De ijzerbomen zijn gekweekt in Limburg en zijn zo’n zeven meter hoog. In de herfst kleurt het blad mooi rood. Maar dat was niet de enige reden waarom ze zijn gekozen. Ze staan ook bekend als taaie bomen. Zo direct boven het spoor wil je voorkomen dat takken eenvoudig breken. Angst voor ­vierkante wielen als gevolg van gladde sporen is ook niet nodig. De ijzerboom doet er een maand over om zijn blad te verliezen.

Om de bomen in slechts 80 cm aarde te laten overleven, is de nodige techniek aangebracht.

Een speciale uitgave van architectenbureau Cepezed over dit project leert dat de water- en voedselvoorziening van de bomen computergestuurd is. De trogconstructie van het brugdek herbergt de waterleidingen en kabels. En beluchting vindt plaats met geperforeerde buizen. Al deze technieken zorgen ervoor dat de bomen goed kunnen overleven in slechts 80 centimeter grond. Zodat wandelaars en fietsers nog lang van deze fraaie bomenbrug kunnen genieten.

Labels