Roofs 2017-07-28 Denk goed na over de toe te passen veiligheidsvoorziening

special Veilig werken op hoogte

In de markt wordt veelal het verkoopargument gebruikt dat veiligheid volgens de wet verplicht is. De werkelijkheid ligt wat genuanceerder. Frank aan de Stegge van Flesst geeft aan dat allereerst goed moet worden nagedacht over de vraag wat in de betreffende situatie de juiste oplossing is.

Sinds Bouwbesluit 2012 hebben de uitvoerende en ontwerpende partijen de verplichting om de opdrachtgever te informeren over hoe een gebouw veilig onderhouden gaat worden. Dat betekent echter niet dat het in alle gevallen verplicht is veiligheidsvoorzieningen aan te brengen: in een heleboel gevallen is het veiliger en efficiënter om (gemotiveerd) helemaal géén veiligheidsvoorzieningen aan te brengen. Veilig onderhoud kan dan bijvoorbeeld vanaf de steiger of hoogwerker worden uitgevoerd. Dat hangt van de situatie af. In de markt is men zich lang niet altijd bewust van de ­consequenties van de keuzes voor een bepaalde oplossing.

“Natuurlijk zou het vanuit commercieel oogpunt fijn zijn als ons systeem op alle hellende daken zal worden toegepast,” opent Aan de Stegge het gesprek. “Maar de praktijk is dat dit in lang niet alle gevallen een zinnige investering is. Als dit pas na montage duidelijk wordt, voelt de klant zich bekocht en dat is, ook vanuit commercieel oogpunt, niet de bedoeling. Ik gun iedereen zijn marktaandeel. Ons systeem kan in ver­schillende situaties een meerwaarde bieden. Het is aan ons om ons in deze gevallen te onderscheiden. Uitgangspunt moet zijn dat in de betreffende situatie een veilige en goed werkbare oplossing komt, die ook economisch goed is.”

Zoals bekend is Flesst een railsysteem dat in de nok van het hellende dak wordt bevestigd. Het aanhaakpunt kan zo over de gehele lengte van het dak met de gebruiker meebewegen. Op deze manier bevindt het aanhaakpunt zich dus altijd boven de dakdekker en is in principe (als er geen obstakels als dakkapellen en/of schoorstenen zijn) het gehele dakoppervlak te bereiken zonder dat men zich hoeft om te haken. Aan de Stegge: “De lijn is dus altijd recht boven de gebruiker bevestigd. In het geval van een valongeluk zal het slachtoffer dus geen slingerbeweging ­maken, maar recht naar beneden vallen. Het gegeven dat het aanhaakpunt zich altijd boven de persoon bevindt, ­betekent bovendien dat de valhoogte altijd beperkt zal blijven. Het risico op letsel als gevolg van een val aan het lijnsysteem blijft zodoende beperkt.”

Saaie en spannende daken

Deze kwaliteiten betekenen echter natuurlijk niet dat het systeem in alle gevallen de juiste keuze is. Bij toepassing van een permanent veiligheidssysteem zal altijd eerst de vraag moeten worden gesteld: hoe vaak moet je op het dak zijn? Wij spreken intern wel eens van ‘saaie’ daken; daken waarbij er geen enkele reden is om jaarlijks het dak op te gaan. Als het systeem tijdens de levensduur van het dak slechts een paar keer wordt gebruikt, is de toepassing ervan zonde van het geld. Voor een dergelijk dak is het in de meeste gevallen voordeliger om te kiezen voor een eenmalige ­oplossing, zoals een steiger of een hoogwerker.”

“De toepassing van een permanent systeem wordt interessant bij een zogeheten ‘spannend’ dak. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een dak met zonnepanelen, een dak in bosrijke omgeving en de goothoogte hoger dan 3 meter of een dak met een dakkapel met een groter overstek van de dakgoot, waarbij de dakkapel dus lastig is te bereiken met een steiger langs de gevel. Op dit soort daken kan het de moeite waard zijn om een systeem als Flesst toe te passen omdat in zo’n geval bijvoorbeeld het schildersbedrijf op de dakkapel een onderhoudscontract kan afsluiten. Als de schilder jaarlijks de dakkapel schoonmaakt en eventuele kleine reparaties uitvoert, hoeft de dakkapel veel minder vaak te worden geschilderd. Zo verdient een veiligheidssysteem zichzelf terug. De besparing zit hem dus veelal in het achterwege blijven van steigers of hoogwerkers, die immers steeds opnieuw moeten worden ingezet.”

“Een ander voorbeeld is de nieuwbouw van de wijk ­Houthaven in Amsterdam. Hier is het onmogelijk het dak te bereiken via een steiger of hoogwerker omdat er aan weerszijden van de huizen respectievelijk een smal voetgangersgebied en een waterpartij is gesitueerd. De architect is verplicht in het ontwerp rekening te houden met een veilige manier om het gebouw te onderhouden. In de praktijk komt daar weinig van terecht en wordt daar ook (in de vergunningverstrekking) niet of nauwelijks op gehandhaafd. Te vaak wordt de keuze gelaten aan het uitvoerende bedrijf.”

Stemwijzer voor veiligheid

Met name bij monumenten wordt vaak gekozen voor de toepassing van dakhaken. Soms omdat dit in de gegeven situatie inderdaad een goede oplossing is, soms ook geven esthetische argumenten de doorslag, in plaats van veiligheidsargumenten. Men zou zich wel meer bewust kunnen zijn van de consequenties die bepaalde keuzes met zich meebrengen. Een mooi voorbeeld is een museum in een monumentaal pand, waarbij de dakconstructie onderdeel is van de expositie. Dakhaken worden, als het goed is, in onderliggende balken bevestigd. In veel gevallen moeten bij toepassing van dakhaken balken worden bijgeplaatst. Zo ook in dit museum. Hier wordt meteen het nadeel duidelijk omdat de binnenkant van het dak beduidend minder fraai wordt door die balken. In de praktijk wordt echter maar weinig stilgestaan bij de consequenties van de keuze voor dakhaken voor het interieur van het gebouw. Dit is maar een voorbeeld, maar algemeen kun je stellen dat de toepassing van een veiligheidssysteem doorgaans onvoldoende wordt doordacht.”

“Er zou eigenlijk een soort ‘Stemwijzer voor veiligheid’ moeten komen,” vervolgt Aan de Stegge. “Een manier waarop inzichtelijk wordt gemaakt welke consequenties de verschillende keuzes hebben voor de veiligheid, het dak, de esthetica, de omgeving, etc. Ik denk dat de markt behoefte heeft aan een dergelijk hulpmiddel. Ieder systeem heeft in de bepaalde situaties zijn eigen waarde en in veel situaties is het juist veiliger om helemaal geen veiligheidsvoorzieningen toe te passen. Maar elke keuze heeft zijn consequentie.”

De URL die momenteel in ontwikkeling is, zal voor een groot deel voorzien in deze wens. Roofs zal u hiervan op de hoogte houden.

Labels