Roofs 2017-08-40 Studenten Utrecht in finale Solar Decathlon 2017

special luchtdicht bouwen

De ‘Olympische Spelen voor duurzaam bouwen’, zo kun je de Solar Decathlon wel beschouwen. 12 universitaire teams strijden met een eigen concept voor duurzaam bouwen in Denver (USA) tegen elkaar. Slechts twee teams ­komen van buiten de Verenigde Staten: het Zwitserse École Polytechnique de Lausanne en de Hogeschool Utrecht. Inzet van het Hollandse team: Selficient, flexibel bouwen met herbruikbare bouwpanelen.

Ton Berlee

Iedere twee jaar organiseert de US Department of Energy te Denver de Solar Decathlon. Doel is om universiteiten wereldwijd uit te dagen met de beste duurzame oplossingen te komen voor de woningbouw. De inzendingen worden geselecteerd en de finalisten moeten de woning ook in Denver opbouwen en laten testen. Voor de editie van 2017 heeft een student met zijn afstudeerwerk afdeling Natuur & Techniek de Hogeschool Utrecht ingeschreven. Tot ieders verrassing werd het concept genomineerd en toen heeft de Hogeschool alles uit de kast gehaald om het project ook op de kaart te zetten. Het concept kreeg de naam Selficient en is uitgegroeid tot een project waar meer dan 60 studenten van 8 richtingen invulling aan geven, met een begroting van een kleine miljoen.

In het voorjaar van 2017 werd Plaka benaderd om een ‘pro­bleempje’ op te lossen. Plaka is gespecialiseerd in bouw­detailleringen en heeft een zeer groot assortiment aan oplossingen voor aansluitingen. In dit geval ging het om het luchtdicht maken van de inzending van de Solar Challenge.

Eerst enige uitleg wat de inzending bijzonder maakt en waarom het in de finale staat. De studenten achter het ingezonden concept streven naar een betaalbare, duurzame oplossing voor woningen. Enig onderzoek leert dat de bouwindustrie 40% van de energievraag beslaat in productie, transport en constructie van bouwmaterialen. 35% van het afval en 33% van de CO2 uitstoot is bouwgerelateerd. Wat nu als er gebouwd kan worden met herbruikbare componenten, wanneer de woning al naar gelang kan worden uitgebreid of aangepast? En dan liefst energieneutraal en autarkisch, dus zonder aansluiting op lichtnet, riolering o.i.d. Daarvoor is in samenwerking met het Japanse Suteki een basisframe ontwikkeld, waaraan dak-, gevel- en vloerpanelen gekoppeld kunnen worden. Die panelen kunnen ook weer verwijderd en hergebruikt worden. Op die wijze kan de woning ‘meegroeien’ of meeverhuizen. Het probleem waar Plaka voor werd gevraagd, is: hoe al die panelen luchtdicht op elkaar aan te sluiten? Hoe voorkom je warmtelekken en is alles brandveilig?

De groothandel brengt het gepatenteerde Plaka Airtight op de markt, een gesealde minerale wol die gevacumeerd wordt aangeleverd. Door de Profi Airtight in gecomprimeerde toestand tussen de panelen te plaatsen wordt de bouwwijze niet verstoord. Eenmaal aangebracht wordt de onderdruk opgeheven en wordt de gehele tussenruimte gevuld. Een toepassing die ook gebruikt wordt bij dakelementen tussen woningscheidende spouwmuren. Geen drijfgas, geen lijm of te verwijderen resten en volledig te recyclen. Precies binnen de eisen van de inzending. Met de specialisten is de gehele inzending doorgenomen en zijn de overige knelpunten voor luchtdichtheid opgelost. Zo is het lucht- en dampdichte vlak op een andere plaats gelegd waardoor sneller geassembleerd kan worden. De dakisolatie wordt nu als vanzelf uitgevuld en in samenhang met de dampremmende laag volledig sluitend.

In Denver wordt in oktober de woning in twee weken opgebouwd, de Profi Airtight is al aangebracht in een sponning van de panelen. Zijn de panelen allemaal geplaatst, dan is het nog een kwestie van ‘lekprikken’ van de folie en alles is gesloten. Een dergelijke oplossing is volledig nieuw en daarmee een aanvulling op het innovatieve karakter van de inzending.

Wanneer de woning niet luchtdicht genoeg is, dan is deze onvoldoende energiezuinig en kan de woning niet zonder aanvullende verwarming. Nu is dat nog voorzien met een warmtepomp op lucht en zonnepanelen. Onderdeel van de toetsing is een ‘blow-door-test’ en dan is het gelijk ‘the proof of the pudding is in eating’: het moet in één keer goed. Voor de volledigheid krijgen enkele studenten daarom aanvullend aanwijzingen van de professionals. Want meedoen is mooi, maar winnen is leuker.

Labels