Roofs 2017-08-52 Bouwdeel of deel van een gebouw?

Stichting Roof Update

De Stichting Roof Update ervaart de voordelen van geïntegreerde ­oplossingen op organisatorisch vlak met de Groene Tornado, die buurtbewoners helpt aan groene daken op schuren en aanbouwen. Veel initiatieven die elders speelden, haken aan bij het concept en versterken de uitkomst.

De echte innovaties komen vaak van buitenaf. Geïntegreerde oplossingen, innovaties die rekening houden met de omgeving én alle facetten van de context waarin ze moeten functioneren, beginnen voet aan de grond te krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de dakpan met geïntegreerde zonnecellen van Tesla en het Building Information Model (BIM). Met BIM verandert niet alleen de manier van samenwerken in de bouw. Ook de productontwikkeling krijgt een impuls: een integrale aanpak levert bijvoorbeeld een gevelelement inclusief verwarming, koeling, daglichtregulering en natuurlijk nachtventilatie. Met zulke producten is het mogelijk de gevel bij een renovatieproject in een dag per klaslokaal om te wisselen voor een gevelelement met triple glas en goede isolatie.

Prefab

Het Financiële Dagblad constateert dat de ontwikkeling van prefab woningen een grote vlucht neemt. VolkerWessels zet dit jaar 215 prefab MorgenWonen-huizen neer. Volgend jaar wordt een tweede productielijn gestart, zodat het totaal naar 430 per jaar kan. Vorig jaar werden al ruim 200 woningen gebouwd. Bij Ballast Nedam vindt de iQwoning grif aftrek; in 2011 werden er veertien verkocht, daarna trok het snel aan. Inmiddels staat de teller op 600 (FD oktober 2016). Op een totaal van circa 55.000 nieuw gebouwde woningen dit jaar vallen de aantallen van de prefabs in het niet, maar de verwachting is dat het marktaandeel snel toeneemt.

Bij MorgenWonen liggen de stichtingskosten zo’n 10% onder de kosten van traditionele bouw. En het huis is volgens de fabrikant beter dan een vergelijkbaar rijtjeshuis. Er is een betonnen in plaats van een vurenhouten trap. En het is een zogeheten nul-op-de-meter-woning: er is optimale isolatie, een warmtepomp, een warmteterugwininstallatie en er ­liggen zonnepanelen op het dak. Zo levert het huis evenveel energie op als een normaal huishouden gebruikt. ” Het kostenvoordeel van deze bouwmethode kan groter wor­den nu de woningmarkt aantrekt,” stelt directeur Hulsman van VolkerWessels in het FD. ”Goed gekwalificeerde arbeidskrachten worden duurder. Doordat wij in de fabriek bouwen en daarna alleen nog hoeven te monteren, hebben wij daar veel minder last van.”

Er kunnen zelfs complete woningen met vloerbedekking, keukens en afgewerkte muren opgeleverd worden. Extreem afgewerkt kan ook. Bij de vakantiewoningen die CascoTotaal voor Roompot bouwde, werden complete bouwmodules aangeleverd, inclusief vloerbedekking (linoleum) en voor het transport vastgezette meubels. De kasten, stoelen en tafels hoefden alleen nog maar losgemaakt en op de plek gezet te worden.

In zulke concepten is een bouwdeel niet meer alleen een dak, fundering of casco. De markt zoekt naar oplossingen die de gebouwschil in zijn geheel ziet. Het dak is hierin nadrukkelijk verbonden met de installaties in het gebouw, met het comfort en de smaak van de bewoners. Misschien biedt het dak ruimte voor de opslag van spullen, hoeft de meterkast op het dak geen ruimte in huis meer in te nemen of kan het dak zich openen en sluiten als de lens van een camera voor de liefhebbers van de buitenlucht. We zullen ons daarom als dakdeskundigen breed moeten informeren en ons coöperatief op moeten stellen om te waken voor de kwaliteit van de dakbedekking en de ruimte bieden aan oplossingen voor alle functionaliteiten van het gebouw. Er is voor ons een wereld te winnen!

Integratie in organisatie

Een voorbeeld van een innovatie op een meer organisato­risch vlak is de Groene Tornado van de Stichting Roof Update. Dit initiatief helpt buurtbewoners de schuurdaken in hun buurt van een groen dak te voorzien. Voornaamste reden voor de buurtbewoners is het verbeteren van het uitzicht. Maar met de Groene Tornado brengt de Stichting veel méér in beweging. Het microklimaat, de waterhuishouding, het lokale ondernemersklimaat, opleidingen en het verhogen van de sociale cohesie tussen de bewoners maakt dat veel instanties en initiatieven kunnen aanhaken.

Directeur Ronald van Bochove: “Met de Groene Tornado ontwerpen we samen met de bewoners van een buurt een daktuin op schuurtjes en daken van aanbouwen. De aanleg is opgezet als een feest voor de buurt. Met educatie voor de kinderen, samenwerking met de buurtbewoners en kansen voor lokale partners als hoveniers, onderwijsinstellingen en buurtcommissies om aan te sluiten. Het woord Tornado moet staan voor een ingrijpende, maar ook snelle aanpak: niet wekenlang overleggen, maar vooral doen en realiseren.”

De Stichting zocht samenwerking met NL Greenlabel, een organisatie die zich onder meer inzet op het gebied van de ‘leefbare en duurzame buitenruimte’, en meer ervaring heeft met het opzetten van evenementen voor particulieren. Voorzitter Marc Rotmans: “Er blijken in gemeenten tal van initiatieven te zijn die met meer of minder succes werken aan de verbetering van het stedelijk klimaat, de waterhuishouding en groen. De Groene Tornado is een aanpak waar deze initiatieven op aansluiten of op hun plek vallen.”

Gemeentelijke initiatieven om de CO2-footprint te vermin­deren raken aan dit door inwoners gedragen initiatief. En waterschappen zijn graag bereid hun kennis beschikbaar te stellen om de waterhuishouding in de buurt mee te nemen. Zoals in een eerder artikel gemeld, is in Rijswijk in samenwerking met operatie Steenbreek het tuinenproject van het Wellant College uitgevoerd, waarbij ­leerlingen duurzame tuinen ontwerpen voor de bewoners van de nieuwbouw-wijk Rijswijk Buiten. De gemeente ziet ook kansen om samen met de stichting Groene Tornado’s te ontwikkelen rond onderwijsgebouwen en daken van bedrijventerreinen. Lokale initiatieven van bewoners om hun buurt te vergroenen krijgen naar verwachting ook een extra impuls binnen de Groene Tornado.

De Tornado is daarom al in diverse gemeenten ondersteund met subsidie, publiciteit en kennis. Rotmans: “De gemeenten die we benaderden zijn erg enthousiast. In Rijswijk, waar geen subsidie op groendaken wordt gegeven, krijgen we steun uit een pas opgericht Duurzaamheidsfonds. In de gemeente Laarbeek werden we in een Dragons’ Den-achtige pitch ook beloond met een financiële impuls. Een grote verzekeraar wil graag met de Stichting Roof Update verder kijken naar samenwerking op het gebied van de realisatie van groendaken. Een pitchpresentatie van 5 minuten was voldoende om de directie te overtuigen. En inmiddels tonen diverse lokale politici enthousiasme om de Tornado ook in hun gemeente te starten.”

Labels