Roofs 2018-07-16 Het dak biedt oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken

Rotterdamse Dakendagen

Van 1-3 juni 2018 werd in Rotterdam de vierde editie van deRotterdamse Dakendagen georganiseerd. Het evenement is inmiddelseen vaste waarde geworden, zowel in de dakenbranche als in hetRotterdamse culturele leven.

Tijdens de Rotterdamse Dakendagen wordt jaarlijks een groot aantal aansprekende Rotterdamse daken, die normaal gesproken niet toegankelijk zijn, openge­steld voor het publiek en er werden aanvullend tal van activi­teiten georga­niseerd. Mede door dit initiatief is het inmiddels ook bij de leek duidelijk dat het dak de plaats is waar de interessante ontwikkelingen plaatsvinden en een antwoord wordt geformuleerd op diverse maatschappelijke vraagstukken.

De Kennismiddag die op de vrijdagmiddag voorafgaand aan de Rotterdamse Dakendagen voor de experts wordt georganiseerd, is inmiddels een traditie geworden. Het is het moment waarop de experts bij elkaar komen om de ontwikkelingen te bespreken. Een belangrijk doel van deze bijeenkomst is ook de onderlinge inspiratie.

Opening Slimdak

Voorafgaand aan deze Kennismiddag werd op het dakpaviljoen van Het Schieblock bij de DakAkker het zogeheten Slimdak geopend. Dit is een dak dat water buffert en het water pas weg laat lopen wanneer er een hoosbui nadert. Het dak dat op de DakAkker werd geopend is een proefopstelling ter inspiratie van gebouweigenaren,  projectontwikke­laars, ‘waterschappers’ en beleidsmakers. Bovendien doen de betrokken partijen ervaring op met deze oplossing.

Natuurlijk is de DakAkker de best denkbare locatie voor een dergelijk dak. Wel moest de constructie worden verstevigd om het gewicht van het dak te kunnen dragen. Onder de sedumlaag is met behulp van kunststof kratten een bufferruimte voor regenwater gecreëerd. De Smart Flow Control zorgt op basis van de weersverwachting dat regenwater wordt vastgehouden en pas na een hoosbui vertraagd afgevoerd. Zo zorgt het Slimdak ervoor dat het riool minder snel volstroomt en overloopt wanneer de nood het hoogst is. Het opgevangen water kan worden hergebruikt om de DakAkker bij droogte van water te voorzien.

Tijdens de bijeenkomst voorafgaand aan de officiële ope­ning pleitte wethouder Adriaan Visser (Financiën, ­Organisatie, ­Haven, Sport, Mobiliteit en Duurzaamheid) voor het wegnemen van obstakels bij het realiseren van multi­functionele daken. Henk Vlijm van Optigroen memoreerde de niet eenvoudige route die geleid heeft tot de realisatie van het Slimdak. Uit handen van Emile van Rinsum ­(Rotterdams Milieucentrum) kreeg de bedenker van het Smart Flow Control-systeem en stille kracht op de achtergrond Rob Steltenpöhl van Optigroen een bokaal uitgereikt: hij mag zich het komende jaar de Slimdakman van het Jaar noemen. Het bijzondere dak werd vervolgens officieel geopend door Paul van den Eijnden van het Hoogheemraadschap van Schieland en de ­Krimpenerwaard. Hij hees het vaandel van het Slimdak.

Workshops

Op diverse Rotterdamse daken werd aansluitend een aantal workshops georganiseerd, in samenwerking met diverse ­partijen die gezamenlijk daken ontwikkelen, zoals Green Deal Groene Daken, gemeente Rotterdam en het Amsterdamse Rooftop Revolution. Onderwerpen waren o.a. ‘Dakcommunicatie’ (over het creëren van bewustzijn op het gebied van dakgebruik). ‘Innovatieve waterretentie’ (waarbij studenten van de Hogeschool Rotterdam hun ­wateroplossingen presenteerden). In het kader van de ­Europese subsidie die gemeente Rotterdam kreeg voor het project Life@UrbanRoofs ging een delegatie op de fiets diverse bijzondere Rotterdamse daken bekijken.

Als breed samenwerkingsverband is de Green Deal Groene Daken een belangrijk platform waar tal van ontwikkelingen worden aangejaagd. Tijdens de workshop werden de deelnemers uitgedaagd na te denken over wat nodig is om particulieren en bedrijven te bewegen tot actie op het gebied van milieuvriendelijke maatregelen. Tal van maatregelen werd besproken, zoals o.a. de differentiatie van belastingen, waarbij één van de uitgangspunten was dat het ­productiever is om goed gedrag te belonen, in tegenstelling tot het bestraffen van verkeerd gedrag. Aanvullend werd ­ gesteld dat een hoosbui de beste campagne is die de markt zich kan wensen. Op deze momenten, waarop de noodzaak van maatregelen breed voelbaar zijn, is de markt nog onvoldoende actief.

Symposium

Tijdens het plenaire gedeelte kwamen de diverse onderwerpen opnieuw ter sprake. Esther Wienese, auteur van het Rotterdamse Dakenboek kondigde aan dat de Engelstalige versie van het boek inmiddels is verschenen. Corine Erades legde het initiatief van energiecoöperatie Blijstroom uit, ­waarbij particulieren gezamenlijk ‘paneeldelen’ zonne-energie aanschaffen. Omwonenden en plaatselijke ondernemers kunnen mee-investeren in een zonnedak en zodoende hun stroom lokaal ‘oogsten’.

Organisator van het ROEF festival (de Amsterdamse ­versie van de Rotterdamse Dakendagen) Henk Jan Tigelaar van Rooftop Revolution, voegde hieraan toe dat geen dak onbenut zou mogen worden gelaten. In Amsterdam is men inmiddels ook voortvarend met het onderwerp aan de slag gegaan en zijn er inmiddels ‘dakboswachters’ actief. In het augustusnummer van Roofs vindt u een uitgebreid verslag van het ROEF festival in Amsterdam, dat op 22 juni plaatsvond.

Tijdens het symposium tekenden Carlisle ­Construction ­Materials bv en Stichting Groenkeur de Green Deal Groene Daken. ­Daarmee sloten zij zich aan bij het ­platform. De ondertekening werd ingeleid door Egbert Roozen, ­directeur VHG en voorzitter Green Deal Groene Daken. Met de twee nieuwe partners ijveren inmiddels 36 organisaties samen voor betere belastingsystemen en gebouwlabels. Daarnaast wer­ken zij samen aan innovatie, facts & values en een hand­reiking voor meer biodiversiteit op daken.

Twee architecten gaven hun visie op de ontwikkeling van het daklandschap. Eric-jan Pleijster van Lola Landscape Architects deed dat aan de hand van de bespreking van een specta­culair Rotterdams dak, namelijk het dak van de Groene Kaap. Dit is een appartementencomplex aan de Maas dat ­momenteel in aanbouw is. Het complex krijgt een semi-openbare daktuin, waarbij tal van slimme oplossingen zijn bedacht om de gebruikers enerzijds het idee te geven dat ze zich in een volwaardig natuurgebied bevinden en anderzijds de privacy van de bewoners te bewaken.

De Italiaanse architect Ricardo Marini van Marini Urbanismo zette zijn visie uiteen op de aspecten die belangrijk zijn om mensen zich in een bepaalde ruimte prettig te laten voelen. Tijdens zijn verblijf in Rotterdam heeft hij vele plaatjes geschoten en die in zijn presentatie verwerkt, waar het op dat gebied naar zijn mening droevig is gesteld. Ook de High Line in New York, dat in de wereld van de groendaken geldt als een belangrijke referentie, kon zijn goedkeuring niet wegdragen, voornamelijk omdat de ruimte is gebonden aan openingstijden.

Na een paneldiscussie over deze onderwerpen werd over­gegaan tot het uitroepen van de Dakheld 2018, de prijs voor de meest innovatieve, duurzame en verrassende dakoplossing van het afgelopen jaar. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan initiatieven of personen. Dit jaar ging de prijs naar de drijvende krachten achter de Green Deal Groene Daken: Carleen Mesters en Anne-Marie Bor. Eerstgenoemde nam de prijs namens beiden in ontvangst en vertelde, zichtbaar verrast, dat ze zeer vereerd was met de prijs. De vierde editie van de Rotterdamse Dakendagen was daarmee afgetrapt. In het daarop volgende weekend waren 56 daken te bezoeken. De organisatie liet weten dat de daken door in totaal 20.000 mensen zijn bezocht.

Labels