Roofs 2018-09-26 Veiligheidscultuur in de dakenbranche

Veiligheid werken op hoogte

Veilig en gezond werken begint bij het veiligheidsbewustzijn en vervolgens de inbedding ervan in een veiligheidscultuur. Hoe dit te bewerkstelligen, op een zodanige manier dat veilig en gezond werken geen incident is, maar structureel wordt toegepast?

Werken op daken is werken op hoogte – en dus gevaarlijk. Jaarlijks gebeuren er nog steeds talrijke ongevallen, waarvan sommige met dodelijke afloop, doordat werknemers tijdens het werk van het dak vallen. Uit een voorzichtige inventarisatie blijkt dat er in meer dan 20% van de projecten in uitvoering onvoldoende rekening gehouden is, of wordt, met het risico van vallen van hoogte. Dat is vaak geen onwil, maar onwetendheid, of in ieder geval een kwestie van een verkeerde ­prioriteit. Om de veilige werkpraktijk in te bedden in de andere, dagelijkse activiteiten is een bedrijfscultuur vereist waar veilig en gezond werken intrensiek deel van uitmaakt. In dit artikel worden twee systemen belicht waar in de dakenbranche mee gewerkt wordt, of gewerkt kan worden.

VCA

De bedrijfscultuur kan worden beïnvloed via diverse systemen voor veiligheidsmanagement. In de dakenbranche wordt door de bedrijven die hier serieus mee bezig zijn, veelal gewerkt met VCA. VCA staat voor Veiligheid, ­Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is in het leven geroepen om de veiligheid op de werkplek te vergroten. Het zorgt ervoor dat zowel werkgevers als werknemers zich bewust zijn van de gevaren om hen heen. Daarnaast geeft VCA certificering een duidelijke indicatie dat een bedrijf aan ­veiligheidseisen voldoet c.q. dat de werknemer op de hoogte is van de ­veiligheidsregelgeving.

Er zijn drie verschillende VCA certificaten: VCA*, VCA** en VCA Petrochemie. Het is aan de opdrachtgever om te bepalen welk niveau van certificering nodig is. Een VCA*certificaat is bedoeld voor een bedrijf welke niet de hoofdaannemer is en met minder dan 35 werknemers. Het VCA**certificaat kan worden aangevraagd door een bedrijf dat als hoofdaannemer optreedt en dat meer dan 35 werknemers heeft.

Er zijn vijf stappen die doorlopen moeten worden om in aanmerking te komen voor een VCA certificering. Deze stappen zijn hieronder in het kort weergegeven:

  • Vaststellen of het bedrijf voor een VCA-certificaat in aanmerking kan komen;
  • Vaststellen welke van de drie certificeringen van toepassing is. Dit is afhankelijk van de opdrachtgever;
  • Het opstellen van actiepunten om tot een VGM–beheersysteem te komen dat aan alle eisen voldoet. Hierbij wordt duidelijk of al aan deze eisen wordt voldaan of welke verbeterpunten er eventueel zijn;
  • De verbeterpunten van het VGM-beheersysteem uitvoeren die bij stap 3 zijn vastgesteld;
  • De certificering. Men mag hierbij zelf een erkende certificatie-instelling uitkiezen.

De VCA-certificering is veruit de meest gebruikte systematiek in de dakenbranche. Veel opdrachtgevers vragen ernaar en stellen het zelfs als eis aan bedrijven die ze inhuren.

Veiligheidsladder

Sinds 2016 heeft NEN de Veiligheidsladder, die oorspronkelijk is ontwikkeld door ProRail, in beheer. De systematiek is bedoeld als maatregel om bedrijven en hun leveranciers te stimuleren om bewust veilig te werken. Het instrument wordt in meerdere branches geïmplementeerd, waaronder de bouw.

De Veiligheidsladder onderscheidt vijf treden, dus vijf stadia van veiligheid, waarbij de vijfde trede het hoogste veiligheidsniveau vertegenwoordigt:

Trede 1

In het bedrijf wordt weinig tot niets geïnvesteerd in verbetering van het veiligheidsgedrag. Dit gedrag is niet gewenst en wordt dus niet beloond.

Trede 2

Het bedrijf heeft de gewoonte om pas te veranderen nadat er dingen mis zijn gegaan. Verandergedrag is vaak ad hoc en van korte duur. Dit gedrag wordt matig gewaardeerd.

Trede 3

Het bedrijf heeft bepaald welke veiligheidsregels belangrijk worden gevonden. De betrokkenheid bij veiligheid en naleving van regels en wetten ligt voornamelijk bij het (hogere) management. Er wordt werk gemaakt van veiligheid en dat wordt gewaardeerd.

Trede 4

Veiligheid heeft een hoge prioriteit, zit in alle vezels van het bedrijf. Er wordt continu geïnvesteerd in verhoging van het veiligheidsbewustzijn en medewerkers worden aangespoord elkaar aan te spreken op onveilig gedrag. Deze vorm van gedrag wordt hoog gewaardeerd.

Trede 5

Veiligheid is volledig geïntegreerd in de bedrijfsprocessen. Veiligheid zit ingebakken in het denken en doen van alle medewerkers; ze zijn niet anders gewend. Dit wordt zeer hoog gewaardeerd.

In de praktijk wordt gecertificeerd in de ladders 2 t/m 4. Het is een systematiek die momenteel uitsluitend door de grote opdrachtgevers wordt gevraagd en die daarom in de dakenbranche nog vrijwel niet wordt gehanteerd.

Aantonen veiligheid

Bovenstaande veiligheidsmanagementsystemen en -certifi­ce­ringen zijn niet wettelijk verplicht. Een niet gecertificeerd ­dakdekkersbedrijf kan dus op andere wijze, met eigen ­documenten, de opdrachtgever aantonen dat met een zorgvuldig arbo-managementsysteem en regelmatige voorlichting aan (en toezicht op) het personeel, wordt voldaan aan de in de dakenbranche geldende normen inzake het veilig uitvoeren van de werkzaamheden. Wat deze normen zijn, is o.a. vastgelegd in de Arbocatalogus Platte daken. ■

 

Labels