Roofs 2018-11-40 Heb je veilig gewerkt, of heb je gewoon geluk gehad?

Aan tafel met… ad verhoeven

In deze rubriek laat Roofs markante personen van binnen en buiten de dakenbranche aan het woord. De insteek is om de visie en de persoon achter die visie voor het voetlicht te brengen.

De meesten kennen hem als een onvermoeibare voorlichter op het gebied van veilige en gezonde werkomstandigheden. De levensgenieter die hierachter schuilgaat, is misschien wat minder bekend. Arbovoorlichter Ad Verhoeven is in zijn vrije tijd een begenadigd muzikant, kok en tuinman. Veilig en gezond werken op hoogte is wat hem betreft niet ­alleen een wettelijke verplichting, maar ook een morele. En het is uiteindelijk ook economisch voordeliger: “Nog steeds zijn er partijen die denken dat ze meer verdienen door het werk uit te voeren zonder veiligheidsvoorzieningen. Maar wil je echt het risico op een ongeval of boete? Uiteindelijk komt kwaliteit wel bovendrijven: partijen die de inrichting en de veiligheid op hun werkplek goed op orde hebben, zullen ook een beter dak afleveren.”

Aantal valongevallen stijgt

Ad Verhoeven is al sinds het begin van deze eeuw werkzaam als arbovoorlichter van de Stichting Bedrijfstakregelingen Dakbedekkingsbranche (SBD). Hij reageerde, na een carrière in de installatiebranche, op een personeelsadvertentie. “Ik zocht een nieuwe uitdaging, meer in de dienstverlenende sfeer,” vertelt hij. “Het was in de periode dat de scholing en arbovoorlichting in verschillende organisaties werden opgedeeld, de opleidingen werden ondergebracht in opleidingsinstituut Tectum. De SBD werd verantwoordelijk voor de uitvoering van het arbeidsomstandigheden- en arbeidsmarktbeleid in de BIKUDAK-branche. De voorlichting van SBD is gebaseerd op de door sociale partners BIKUDAK vastgestelde brancheafspraken (zoals opgenomen in de Arbocatalogus Platte daken). Begon men destijds met een team van vijf voorlichters, momenteel bestaat de organisatie uit de arbovoorlichters Ad Verhoeven en Paul Aalders en office manager Anita van Vliet. De organisatie zoals die nu is, is feitelijk opgebouwd door coördinator Jos van der Borgt. Van der Borgt ging in 2016 met pensioen en zijn plaats is niet ingevuld. Namens de SBD heeft nu Ad Verhoeven zitting in diverse commissies, waaronder het Platform ­Preventie Valgevaar en het comité voor de herziening van de ­Arbocatalogus voor de platte-daken.

Nu de economie aantrekt, stijgt ook het aantal ongevallen in de bouw weer. Precieze cijfers over het aantal ongevallen waar dakdekkers bij zijn betrokken zijn er niet, maar het ligt voor de hand dat ook dit aantal een stijgende lijn laat zien. Verhoeven vermoedt waarom partijen het werk niet altijd op een veilige manier uitvoeren: “De praktijk is weerbarstig. Het kan gebeuren, dat de steigers bij een project worden weggehaald terwijl de dakdekkers nog op het dak aan het werk zijn. Veel dakdekkersbedrijven laten het dan maar over zich heen komen. Ze accepteren het.”

“Bouwpartijen zijn doorgaans bezig met het afleveren van hun deel van het werk en niet meer dan dat. Iets anders kost immers tijd en geld. Er moet kortom een partij zijn die de verschillende activiteiten coördineert en daar hoort het veilig en gezond werken ook bij. De hoofdaannemer is daar de aangewezen partij voor: deze zou verplicht moeten worden om een coördinerende rol te spelen. In feite is dat nu ook zo, maar vaak worden er enkel V&G-deelplannen verzameld en in een ordner gestopt. Er is wel een aantrekkelijk model te bedenken: er valt te denken aan een constructie waarin de aannemer een vergoeding vraagt voor het aanbrengen van de veiligheid voor de dakdekker. Dan kunnen de gespecialiseerde onderaannemers doen waar ze goed in zijn. Samenwerken is een vreemd woord geworden op de bouwplaats, het is vaak ieder voor zich.”

In al die jaren dat Verhoeven ijvert voor een gezonde en veilige werkpraktijk, merkt hij nog steeds dat het kennisniveau in lang niet alle gevallen op orde is. “De diensten van SBD zijn ‘gratis’, wij worden betaald uit het Sociaal Fonds BIKUDAK. De SBD is van iedereen. Toch zie je vaak dat men zich er niet van bewust is dat wij er voor de branche zijn. Dan wordt bijvoorbeeld een extern adviesbureau ingehuurd om dezelfde informatie te verkrijgen. Soms halen deze adviesbureaus zelfs de informatie van onze website, of ze kopiëren verouderde informatie van het internet. Wij voeren onze ­werkzaamheden dan wel ‘gratis’ uit, toch hoor ik soms de klacht dat ons bezoek geld kost. Als Paul of ik langs zijn geweest, is het vaak nodig om aanvullende maatregelen te nemen om de ­veiligheid en gezondheid van de werknemers te borgen. Dat kan kosten met zich mee brengen, maar daar kan ik niets aan doen. Dat zijn vaak zaken waar men van tevoren rekening mee had moeten houden: er had eenvoudigweg eerder over nagedacht moeten worden. Als je aan het eind van de werkdag weer thuis bij je gezin aan tafel zit, moet je je eens afvragen: heb ik vandaag veilig gewerkt, of heb ik gewoon geluk gehad?“

Duurzame inzetbaarheid

Sinds kort houden SBD en TECTUM zich in het kader van het ESF Sectorplan BIKUDAK 2 ook bezig met het verzorgen van de VakScan-DI. Dit is een vervolg op de algemene VakScan (een korte, maatgerichte cursus waarin de inhoud van de herhalingscursus ‘Gezond en veilig werken op het dak’ ­praktisch is verwerkt). De VakScan-DI vindt plaats op de bouwplaats en richt zich op dakdekkers van 35 jaar en ouder. Tijdens de VakScan-DI probeert de bedrijfstak een beeld te krijgen van hoe de (ervaren) dakdekker zijn werksituatie ziet, wat zijn ambities zijn, wat zijn kennis en vaardigheden zijn en wat zijn privésituatie is, in relatie tot zijn baan. Aan de hand daarvan kan een advies worden afgegeven m.b.t. de duurzame inzetbaarheid van de dakdekker.

“Het merendeel van de bedrijven dat ik hiervoor benader, reageert positief omdat ze het nut van deze VakScan inzien.,” aldus Verhoeven. “Het is een voorbeeld van verantwoord personeelsbeleid. We gaan het geplande aantal van 250 dakdekkers halen. Soms zijn het overigens wel zware gesprekken, omdat er ook dakdekkers zijn die problemen hebben, in hun werk of privé. Dat gaat me dan niet in de koude kleren zitten.”

“Veilig en gezond werken is een kwestie van mentaliteit,” besluit Verhoeven. “Een kwestie van opvoeding, ook. Net zoals je in je persoonlijk leven zorgt voor een opgeruimd huis, een schone auto, een goede persoonlijke hygiëne, zo zorg je er ook voor dat je kwalitatief werk levert, op een veilige en gezonde manier. Het is kortom een kwestie van opvoeding. Met opleidingsinstituut TECTUM speelt SBD elke dag een heel belangrijke rol in de professionalisering van de dakenbranche, om ervoor te zorgen dat er veilig en gezond wordt gewerkt.”

Labels