Roofs 2019-01-40 Geen tijd voor warmte: een vloek of een zegen?

Erik eN De Anderen

In deze reeks bespreekt Erik Steegman, directeur van NDA, de meest uiteenlopende onderwerpen op het gebied van daken.

Ik kreeg onlangs een telefoontje van een adviseur die een scholengemeenschap had geadviseerd om witte dakbedekking aan te brengen voordat hier zonnepanelen geplaatst zouden worden. Bij reflectie is de omgeving koeler en geeft het meer rendement, zo had hij onthouden. Zijn opdrachtgever stond hier welwillend tegenover, maar vroeg wel om harde cijfers qua rendement van deze extra investering. In zijn zoektocht naar een rekenmodel kwam hij niet verder dan algemene getallen van temperatuurregulering: ‘ Minimaal 2 tot 4 graden Celsius die het wel in de binnenruimte kan gaan schelen.’ Studies die het effect van de ver­koelende werking aan de bovenzijde van het dak hebben vastgelegd, met daarbij weer de extra opbrengst van PV zonnepanelen en cijfermatige resultaten op koellastvermindering door gebruik van witte dakbedekking, kwam hij niet tegen. Wel weten wij natuurlijk dat in de praktijk veel hogere temperaturen net boven een zwarte dakbedekking gemeten worden dan een dak met een witte reflecterende dakbedekking of begroeid dak. Die temperaturen zijn meetbaar, maar wat het oplevert is afhankelijk van de vraag waarom wij het willen.

Nu ken ik wel een opstelling waarbij er als pilot een wit, groen en zwart dak naast elkaar opgebouwd zijn, met daarop een aantal zonnepanelen, waar men enige jaren gemeten heeft om de opbrengst van de panelen met elkaar te vergelijken. Ook een begroeid dak is daarbij meegenomen. Externe factoren hebben ertoe geleid dat hier nog steeds geen representatieve uitspraak (op basis van een ­wezenlijk onderzoeksresultaat) over beschikbaar is. Wind zorgt er bijvoorbeeld voor dat warme lucht weggeblazen wordt onder de PV. En weg is het metingsresultaat, waardoor er eigenlijk weinig effect waarneembaar is in een warme periode bij gebruik van een witte reflecterende dakbedekking of een combinatie met een begroeid dak. Wij weten alleen dat de producent van de PV-panelen aangeeft dat koelere panelen meer opbrengen dan sterk opgewarmde.

Als je vervolgens op zoek gaat naar wetenschappelijk onderzoek naar het effect van groendaken en/of witte dakbedekking op zonnepanelen, kom je ook situaties tegen waarbij je je kanttekeningen kan plaatsen vanwege externe factoren. Schaduw, een te kleine opstelling of een afwijkende opstellingshoek van de zonnepanelen. Daarnaast is de uitkomst van het ene onderzoek dat concludeert dat witte dakbedekking beter is ten opzichte van zwarte alweer jaren geleden achterhaald door de wetenschappers. Het is allemaal af­hankelijk van de winter- of zomerperiode en de uitkomst die je wilt hebben: warmte of koude buiten willen houden. Terwijl ook een ander onderzoek weer het koelende effect van juist een begroeid dak aanwijst als de beste keuze tegen onder andere het verminderen in stedelijke omgeving van het zogenaamde Heat Island Effect.

Nu kan ik deze adviseur natuurlijk een heel eind op weg helpen en daarnaast wijzen op de andere effecten van witte dakbedekking, die wel onomstotelijk bewezen kunnen worden. Een koelere binnentemperatuur heeft tenslotte ook een positieve invloed in de vorm van energiebesparing en een aangenamer binnenklimaat in de zomer, maar toch wil ik uiteindelijk wel over een rekenmodel beschikken. Als ik wil weten wat gezonder is, een appel of een peer, dan is het leuk om te weten dat een peer minder calorieën en meer vezels bevat, maar dat vraag ik niet.

Dat rekenmodel komt er, daar ben ik zeker van. Dat betekent alleen niet dat er straks een ‘beste koop’-stempel op witte dakbedekking of een ander systeem zal komen. Factoren zoals wind en warmte worden namelijk door iedereen weer anders gebruikt. Het Energiedak, bijvoorbeeld, vangt de warmte op in een leidingstelsel, dat zich beter onder een zwarte dakbedekking bevindt. Deze energie wordt vervolgens gebruikt voor de warmwatervoorziening en ter ondersteuning van de warmtepomp. Van gas los en gratis warmte is hier dus juist een positieve factor. Zo’n tegenstelling vinden we ook bij de wind. Deze beschouwden we voor de meetopstelling ter vergelijking van zwarte en witte dakbedekking als stoorzender in de metingen. De windbelasting daarentegen is natuurlijk iets waar we in alle berekeningen voor daken altijd rekening mee zullen houden.

Terwijl bijvoorbeeld een Roofclix systeem (kunststofpuzzelstuk op het dak) wind juist in al zijn voordeel weer gebruikt. Deze soort witte puzzelstukken op pootjes, voorzien van isolatiemateriaal, worden als volledig doorgaande dekkende laag boven op de dakbedekking geplaatst. Zo krijg je dus snel de voordelen van een wit dak zonder direct te hoeven overlagen met nieuwe witte reflecterende dakbedekking. Er zit een open luchtlaag tussen de Roofclix dakelementen en de dakbedekking, waardoor warmte afgevoerd kan worden door de beweging in de lucht. Deze luchtlaag, als parapludak te definiëren, zorgt in de winter overigens nog voor extra isolerende werking. Die isolerende werking weegt weer niet op tegen een extra laag echte isolatie, die bij de renovatie van een dak aan de beurt komt. Maar uit de metingen is gebleken dat de Roofclix als product in zowel de zomer als de winter functioneert.

Zo kan ik u waarschijnlijk nog uren plezieren met tegenstel­lingen en vergelijkingen binnen de wereld van daksystemen.

Daar hebben we het als dakdekkersbedrijven allemaal ­gelukkig veel te druk voor: het werk moet af! De branche staat op zijn kop wat tijdgebrek betreft. Je ziet het ook met één van onze leveranciers, Quality Roofing Systems, leverancier van lichte kunststof dakbedekkingsmaterialen in PVC, TPO en PIB. Hij schreeuwt zelfs van de daken dat er ­Rhepanol HFK verwerkers nodig zijn, omdat ook bij deze ­relatief kleine club het werk niet aan te slepen is. En dat alles vanwege de duurzaamheid en reflectiewaarde van lichte dakbedekking onder PV installaties!

Blijkbaar heeft lang niet iedere adviseur momenteel een ­waterdicht bewijs en een volledige berekening nodig om lichte dakbedekking te plannen en na een onderbouwing van het advies te verkopen. En dat is maar goed ook, we hebben er geen tijd voor…

Erik Steegman, Coninko/NDA

Labels