Roofs 2019-01-80 Na-isolatie op daken altijd de moeite waard

Stichting Roof Update

In 2023 moeten alle bedrijfspanden in Nederland minstens het energielabel C hebben. Eén van de meest eenvoudige maatregelen bij het verhogen van de energieprestatie van een gebouw is het verhogen van de isolatiewaarde van de gebouwschil. Het na-isoleren van het platte dak, verantwoordelijk voor grofweg 30 procent van de energieprestatie, is het overwegen meer dan waard.

Ronald van Bochove, Stichting Roof Update

Een extreem koude winter, lange, warme periodes in de lente en zomer: ons veranderende weerbeeld vergt meer van onze gebouwen dan voorheen. Het platte dak biedt ruimte voor diverse energiebesparende oplossingen. Ruimte voor zonneboilers, zonnepanelen, waterbuffering, etc. Andere duurzame investeringen, zoals warmtepompen of LED-verlichting, staan hoog op de energiebesparende lijstjes. “Maar als ­eerste stap in energiebesparing adviseer ik isolatie,” zegt Eduard Beekhuizen, projectmanager Polygum Nederland en dakdeskundige van Stichting Roof Update. “De energieprestatie van een gebouw met een plat dak dat een lage isolatiewaarde heeft, verbetert direct aanzienlijk. Dat is dus een investering die direct rendement oplevert. Energie besparen gaat altijd boven energie opwekken en met de onzekere regelgeving betreffende het salderen van te veel opgewekte energie is het terugverdienplaatje van zonne-energie waarmee leveranciers ons willen verleiden niet altijd zo rooskleurig als we denken.”

Ingmar Spijker, HSQE Manager bij Ale Heavylift, vertelt aan RVO over de na-isolatie van een oude loods waarvan de energierekening al jaren extreem hoog was. “We waren als bedrijf al aangesloten op stadsverwarming. Toch was het nog altijd schrikken van de energierekening. Na jaren van monitoren, hakten we een jaar of drie geleden de knoop door.” Het bedrijf investeerde 3,5 ton in de isolatie van hun oudste loods van 120 bij 40 meter, verving het besturingssysteem voor het regelen van de stadsverwarming en koos voor nieuw leidingwerk. Het inpakken en isoleren van het dak en de wanden namen in totaal zo’n drie maanden in beslag. “Denk onder andere aan het plaatsen van sandwichpanelen tegen de bestaande gebouwconstructie en op het dak, het aanbrengen van isolatielagen en we hebben ook lichtkoepels gemaakt. Al met al was dit voor ons financieel de meest voordelige keuze. Technisch was het bovendien haalbaar.” De investering levert een jaarlijkse energiebesparing van 50 procent op.

Bouwfysische analyse

Beekhuizen: “Voordat je aan (na) isolatie, begint maak je eerst een bouwfysische en technische analyse van de bestaande constructie. Deze kan gedaan worden door deskundigen van BDA of VEBIDAK, maar er zijn ook diverse kleinere bureaus die deze dienst aanbieden. De grote leveranciers van dakproducten bieden deze service vaak gratis aan, als daarna natuurlijk producten bij hen worden afgenomen. Die analyse is erg belangrijk omdat de constructie de nieuwe isolatielaag moet kunnen dragen maar ook omdat een na-isolatielaag altijd meer isolatiewaarde moet toevoegen dan het bestaande dak al biedt. Er kan anders vochtophoping ontstaan tussen de lagen. Bij een kouddak opbouw is waterophoping in balklagen funest, bij betondaken gaat dit proces trager, maar met even vervelende gevolgen voor de energieprestatie en de kwaliteit van de constructie.”

“Een ander belangrijk voordeel van een goede rapportage vooraf is dat uitvoerende partijen bij problemen de schuld niet kunnen afschuiven op fouten die de voor­ganger maakte,” zegt Geert-Jan Derksen, bedrijfsleider Joosten Ecodak en eveneens deskundige bij Roof Update. “Dat zie je in de praktijk nogal eens gebeuren.”

Nauwkeurige dakopbouw

De na-isolatie op het bestaande dak wordt opgebouwd uit folies, isolatie- en afdeklagen. Derksen houdt een pleidooi voor de nauwkeurige opbouw van het dak. “Helaas zijn veel bestekken verkeerd omschreven of verkeerd geïnterpreteerd. Je kunt altijd te rade gaan bij onafhankelijke bureaus of bij stichtingen als de onze. Ook de grotere fabrikanten hebben goed omschreven dakopbouwen beschikbaar en adviseurs in huis. De door de deskundigen voorgeschreven laagopbouw is cruciaal voor het halen van de gewenste isolatiewaarde. Als hier omwille van kostenbesparing voor andere materialen wordt gekozen, kan het eindresultaat zijn dat de gewenste besparing niet wordt gehaald, doordat er bijvoorbeeld vocht ophoopt tussen de lagen.”

Derksen adviseert daarom bij de na-isolatie van bestaande gebouwen volgens de kouddak methode altijd op het bestaande dak een drainagelaag aan te brengen. “Hiermee voorkom je dat vocht zich ophoopt. De stilstaande lucht in de drainagelaag doet de isolatiewaarde bovendien geen kwaad.”

EPS, XPS en PIR isolatieblokken die veelal worden gebruikt om de nieuwe isolatiewaarde te halen, hebben allemaal hun specifieke toepassingsgebieden. Het duurdere PIR haalt door de hogere dichtheid met minder dikte eenzelfde isolatiewaarde als de EPS. Het dak blijft met XPS en PIR isolatie ook beloopbaar. Steenwol wordt in dit soort toepassingen in mindere mate toegepast.

De dikte van de isolatielaag kan op sommige daken een ­belemmering zijn, maar ook daar zijn oplossingen voor te verzinnen. Een hogere dakrand, of door bijvoorbeeld een gootbaan te creëren waarbij je de randen niet hoog opbouwt.

Groen investeren

Hoewel de bijdrage van een groendak aan de isolatie klein is, noemt Derksen het groendak, al dan niet in combinatie met waterbuffering, een belangrijke toevoeging aan een plat dak. “De waterbuffering en groenlaag zijn lagen die optimale isolatie mogelijk maken door temperatuurpieken en dalen af te vlakken. Hierdoor komt de isolatie zelf beter tot zijn recht. Hoeveel die bijdrage van de substraatlaag en de ­eventuele wateropvang en groen is, is moeilijk precies te bepalen, ­omdat er tal van variabelen zijn.”

Grote energieleveranciers helpen met overzichtelijke energiescans om het besparingspotentieel in kaart te brengen. De investering in (na-)isolatie kan rekenen op subsidie vanuit de overheid. Met de milieu-investeringsaftrek (MIA) helpt de overheid bij de investering in dakisolatie. Gemeenten en ­waterschappen hebben verder vaak ook diverse subsidiemogelijkheden voor isolatieverbetering en voor de toevoeging van groen-blauwe functies aan het platte dak.

Labels