Roofs 2019-02-60 Roofing Holland: Water is een voorwaarde voor daktuinsystemen / 20 jaar later en omgekeerd denken

Jubileum

In de jaren ’90 was het verschijnsel ‘dakbegroeiingen’ nog geen gemeengoed, maar geleidelijk werd het bekender bij architecten en opdrachtgevers. Er werd door verschillende partijen met de nodige scepsis naar gekeken, langzaam maar zeker ontsteeg het vakgebied de experimentele fase. (zie het artikel in Roofing Holland: http://www.dakweb.nl/nl/roofing-holland-1997-11-14-water-een-voorwaarde-... ) De basis voor de huidige techniek werd gelegd, de eerste voorlopers van de vakrichtlijnen werden opgesteld. Inmiddels ruim 20 jaar later en vele inzichten, ontwikkelingen, onderzoeken en publicaties verder is het tijd voor een korte recapitulatie.

Albert Jan Kerssen, BTL Advies

Techniek en kennis

Internationaal en in Nederland heeft er in de afgelopen ­decennia een enorme kennisopbouw plaatsgevonden rondom dakbegroeiingen (en gevelbegroeiing). Er zijn tientallen, zo niet honderden, wetenschappelijke én praktijkstudies ­gedaan naar alle mogelijke aspecten van het technisch functioneren van systemen en beplantingen, de bijbeho­rende uitvoeringsaspecten, alsook onderzoek naar de prestaties die de daken kunnen leveren voor mens en natuur. Er vinden met regelmaat grote internationale congressen plaats, waar specialisten bijeenkomen en kennis uitwisselen. Er zijn richtlijnen en normen opgesteld en deze worden geregeld geactualiseerd naar de laatste stand der techniek.

Onze oosterburen zijn koploper in dit vakgebied en de daar opgestelde richtlijnen worden internationaal erkend als leidend. In Nederland zijn we echter ook goed bij de tijd. Hoewel we dankbaar gebruik maken van het voorwerk dat in Duitsland is gebeurd, weten we in Nederland onze eigen draai eraan te geven. Hoe kan het eigenlijk ook anders: op het gebied van watermanagement van daktuinen lopen we internationaal gezien waarschijnlijk zelfs voorop. Daarnaast hebben we in Nederland marktbrede afspraken gemaakt in de vorm van vakrichtlijnen (SBR/ISSO) en normen (NTA) en is er een keurmerk met beoordelingsrichtlijn (Groenkeur).

Ook zijn er allerlei samenwerkingsverbanden opgezet, waarbij het meest actuele en meest aansprekende voorbeeld op dit moment zonder twijfel de Green Deal Groene Daken betreft. Bij dit platform werken niet alleen marktpartijen samen, maar zijn ook onderwijsinstellingen, opdrachtgevers en over­heden zeer actief betrokken om het vakgebied verder te ontwikkelen en te stimuleren. Kortom, op het gebied van onderzoek en ontwikkeling hebben we zeker niet stil gezeten. De behoefte naar technische kennis is grotendeels verzadigd en de markt kan zichzelf daarin voorzien. Technische onderzoeken die nu nog plaatsvinden, richten zich nu vooral op hele specifieke toepassingen of nieuwe uitvindingen.

Toepassingsgebieden en prestaties

Waar in 1997 vooral nog gedacht werd aan daktuinen als een luxeproduct, zijn we inmiddels met de branche in een nieuwe fase terecht gekomen. Het ‘hoe’ en het ‘wat’ zijn ingeburgerd, in deze fase is het ‘waarom’ van de dakbegroeiing prominenter geworden. Een daktuin levert waarde op voor de gebouweigenaar, voor de gebruikers van het dak, het levert direct of indirect waarde voor omwonenden in de buurt en het levert waarde voor de ecologische leefomgeving. Er zijn inmiddels projecten waarbij de daktuin een verplichting is geworden om te kunnen voldoen aan eisen voor de benodigde bouwvergunningen.

In de NTA 8292 zijn afspraken gemaakt over uniforme aantoonbaarheid van prestaties van dakbegroeiingen, zodat overheden, ontwikkelaars en ontwerpers dezelfde uitgangspunten kunnen hanteren en eerlijke vergelijkingen kunnen maken tussen systemen. Het belang van dakbegroeiingen wordt inmiddels zodanig erkend, dat bijvoorbeeld overheden op beleidsmatig niveau aan het nadenken zijn hoe de maatschappelijke baten die een dakbegroeiing oplevert gecompenseerd kunnen worden aan diegene die in de projecten investeren. Daar komt het woord ‘luxeproduct’ in principe niet in voor.

Tegelijkertijd zien gebouweigenaren ook steeds meer kansen. Een eenvoudige sedumbegroeiing voldoet vaak niet meer aan de wensen. Integendeel, er worden luxe verblijfsruimten gecreëerd met terrassen, weelderige planten en bomen en soms zelfs een zwembad. Er worden festivals op daken georganiseerd, er zijn daken met bioscopen, moestuinen, winkelstraten, enzovoorts. We praten daarom vaker over multi­functionele daken, waarbij de limiet van meegekoppelde functies en toepassingsmogelijkheden nog lang niet bereikt is.

Tot slot

Er is veel veranderd rondom de toepassing van dakbegroeiingen. Niet alleen in technische zin, maar ook het gedachte­goed rondom dit vakgebied is sterk veranderd. In plaats van een luxeproduct is een dakbegroeiing nu noodzaak om doelstellingen rondom duurzaamheid en leefbaarheid in de bebouwde omgeving haalbaar te maken. Waar collega- redactieraadslid Ton Berlee aan het eind van de vorige eeuw in zijn artikel een oproep doet voor onderzoek naar het effect van het klimaat op de dakbegroeiing, doen we inmiddels onderzoek naar hoe we met dakbegroeiingen het klimaat in onze steden kunnen beïnvloeden. Een bijzondere ont­wikkeling, waarin de markt een ommekeer in denken heeft weten te realiseren die niet vaak voorkomt. We mogen hier trots op zijn!

Labels