Roofs 2019-09-34 Wkb verbetert de positie van de eindgebruiker

Special Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Op 14 mei 2019 werd de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) aangenomen, nadat de invoering van de wet in een eerder stadium nog door de Eerste Kamer werd tegengehouden. De wet regelt de invoering van een nieuw stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen, waarmee de positie van de particuliere en de zakelijke bouwconsument wordt versterkt. Een overzicht.

De Wkb heeft tot doel de kwaliteit van bouwwerken te verbeteren en de positie van de eindgebruiker te versterken. In veel gevallen is dit de consument. Doordat de consument vaak onvoldoende kennis heeft van de bouw en bouwvoorschriften niet in staat is tekeningen te lezen en beoordelen, heeft hij geen goed inzicht in de kwaliteit van het bouwwerk. De Wkb moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van bouwwerken verbeterd wordt en de positie van de opdrachtgever wordt versterkt. Door het verbeteren van die positie zijn deze opdrachtgevers beter in staat hun belangen ten aanzien van de bouwkwaliteit te behartigen. De noodzaak tot (het op andere wijze) verbeteren van de bouwkwaliteit vloeit voort uit o.a. steeds hogere kwaliteitseisen (waaraan niet alle marktpartijen kunnen of willen voldoen), toegenomen complexiteit van het bouwproces en versnippering van het bouwproces (en daarmee een onheldere verdeling van de verantwoordelijkheden).

Inhoud van de wet

Samengevat bevat de Wkb zowel een publiekrechtelijke als een privaatrechtelijke component. Het ‘publiekrechte­lijke’ gedeelte regelt ondermeer de wijziging van de Woningwet en zorgt daarmee voor een geheel nieuw systeem van kwaliteitsborging, waarbij de markt geacht wordt zelf in te staan voor de door haar te ­realiseren kwaliteit. Het privaatrechtelijke deel heeft betrekking op enkele wijzigingen in het Burgerlijk Wetboek en is een relatief kleine aanvulling op de veel ingrijpender stelselwijziging die met de wijziging van de Woningwet is beoogd.

De Wkb heeft drie doelen: een verbeterde (borging van de) bouwkwaliteit, een verbeterde positie van de consument, en het stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. Om dit te bewerkstelligen, is een stelsel ontwikkeld voor toetsing op relevante aspecten van kwaliteit van het eindproduct door een onafhankelijke marktpartij. Verder zal een verklaring van de kwaliteitsborger bij oplevering voorwaarde zijn voor ingebruikname.

Nadat de wet per 1 januari 2021 in werking is getreden, voert de gemeente geen technische toets aan het Bouwbesluit meer uit bij een aanvraag omgevingsver­gunning. In plaats daarvan is er sprake van een privaat kwaliteitsborgingstraject, waarbij aangetoond moet worden dat hetgeen is gebouwd ook daadwerkelijk voldoet aan de eisen uit het Bouwbesluit. In de kern moet de bouwer (met onderaannemer en leveranciers) de kwaliteit van het bouwwerk aantonen middels een gebouwdossier. De kwaliteit wordt bewaakt en afgehecht door een onafhankelijke kwaliteitsborger, aan de hand van een kwaliteitsinstrument. De wet schrijft niet voor wie de kwaliteitsborger contracteert: een aannemer kan dus zelf (al dan niet in overleg met zijn opdrachtgever) een kwaliteitsborger kiezen. De toegelaten instrumenten en de bijbehorende kwaliteitsborgers worden in een landelijke database opgenomen. Deze database is openbaar toegankelijk.

Gevolgklasse 1

Tot de invoering van de wet in 2021 wordt met ongeveer 10% van de eenvoudigere bouwprojecten pilotprojecten gedaan. Als blijkt dat het stelsel onvoldoende werkt of de kosten te veel stijgen, dan kan de minister besluiten de wet (of onder­delen van de wet) alsnog niet in te laten gaan. Als de wet wel van kracht wordt, zal deze vooralsnog alleen voor eenvoudige bouwprojecten gelden.

De Wkb zal bij inwerkingtreding alleen gelden voor bouw­werken vallend onder Gevolgklasse 1. Het gaat samengevat om de volgende bouwwerken:

  • Grondgebonden woningen
  • Woonboten
  • Vakantiewoningen
  • Bedrijfspanden van maximaal 2 bouwlagen, inclusief een klein kantoor / kantine
  • Fiets- en voetgangersbruggen
  • Overige bouwwerken geen gebouw zijnde tot maximaal 20 meter hoog

Op een later moment wordt beslist of de wet ook gaat gelden voor complexere bouwprojecten. De uitbreiding van de aansprakelijkheid geldt wel direct vanaf 2021 voor alle bouwprojecten in alle gevolgklassen.

Veel eenvoudige bouwwerken zijn momenteel vergunningplichtig omdat ze bijvoorbeeld aan de voorkant van een gebouw gebouwd worden of ze te groot zijn. Denk bijvoorbeeld aan een dakkapel aan de voorzijde of een aanbouw. Onder het nieuwe stelsel worden dit soort bouwwerken Bouwbesluittoetsvrij. Dit wil zeggen dat ze wel vergunningplichtig blijven, maar dat de vergunningaanvragen niet aan het Bouwbesluit worden getoetst. Dus bij de vergunningaanvraag voor dakkapel of aan- of uitbouw hoeven ook geen gegevens met betrekking tot het Bouwbesluit meegeleverd te worden. Op bouwwerken die Bouwbesluittoetsvrij zijn, is geen private kwaliteitsborging van toepassing.

Labels