Roofs 2019-09-36 Wkb: vergunningaanvraag van een leien dakje? (1)

Special Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Na het instorten van het dak van het Alkmaarse AFAS-stadion ligt de kwaliteit van daken onder een vergrootglas. Met dit ernstige incident in het achterhoofd, is het voor de dakensector aan te raden tijdig te anticiperen op de aanstaande Wet kwaliteitsboriging voor de bouw (Wkb). In een tweeluik licht advocatenkantoor Poelmann & Van den Broek Advocaten alvast toe met welke concrete gevolgen van de Wkb opdrachtgevers en aannemers rekening moeten houden. In dit nummer deel 1 over kwaliteits­borging van bouwplannen.

Hoewel het te vroeg is voor conclusies, staat vast dat het dak van het AZ-stadion onder de gegeven omstandigheden niet had mogen instorten, of het nu wel of niet precies voldoet aan de daarvoor geldende regels. Inmiddels is het zwartepieten begonnen, zodat ook de vraag op tafel komt hoe dergelijke potentiële rampen in de toekomst kunnen worden voorkomen. De onvermijdelijke roep om meer en beter toezicht zal ongetwijfeld bij de oplossing worden betrokken.

Toevallig is de overheid al een tijdlang bezig met de Wet kwaliteitsborging voor de bouw (Wkb), die op 1 januari 2021 in werking moet treden. De Wkb heeft gevolgen voor twee belangrijke onderdelen van het bouwproces, namelijk de toetsing van bouwplannen en de aansprakelijkheid van de aannemer. Onder de Wkb beoordeelt niet het bevoegd gezag, maar een onafhankelijke ‘kwaliteitsborger’ of een bouwplan voldoet aan de bouwtechnische voor­schriften van het Bouwbesluit 2012. Verder blijft, anders dan nu het geval is, de opdrachtnemer na oplevering aansprakelijk voor alle – dus ook de verborgen of onzichtbare – gebreken.

Toetsing bouwplan: borgingsplan en kwaliteitsborger

Op dit moment moet bij een aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen aan de hand van technische tekeningen en constructieberekeningen aannemelijk worden gemaakt dat het bouwplan voldoet aan de technische bouwvoorschriften van het Bouwbesluit 2012. Deze beoordeling wordt uitgevoerd door het bevoegd gezag, veelal het college van burgemeester en wethouders.

Onder de Wkb gaat een aanvraag omgevingsvergunning vergezeld van een ‘borgingsplan’. Daaruit moet voor het bevoegd gezag blijken dat door toepassing van een ‘instrument voor kwaliteitsborging’ door een ‘kwaliteitsborger’ wordt verzekerd dat het op te richten bouwwerk aan de technische bouwvoorschriften van het Bouwbesluit 2012 voldoet. Deze onafhankelijke kwaliteitsborger dient dus al vóór het indienen van de aanvraag te worden ingeschakeld om het bouwplan te beoordelen en blijft ook tijdens de bouw bij het bouwplan betrokken. Het door de kwaliteitsborger toegepaste instrument voor kwaliteitsborging moet zijn goedgekeurd door de nieuw op te richten ‘Toetsingsorganisatie’.

Bij juiste toepassing van een instrument voor kwaliteitsborging, wordt een aanvraag niet langer aan het Bouwbesluit 2012 getoetst. Dat is immers al gebeurd door toepassing van het instrument voor kwaliteitsborging. Als aan de overige ­toetsingsgronden wordt voldaan (bestemmingsplan, ­welstand, bouwverordening) dient de omgevingsvergunning te worden verleend.

Voorlopig geldt het systeem van kwaliteitsborging slechts voor bouwwerken in ‘gevolgklasse 1’: minder risicovolle gebouwen en bouwwerken zoals woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen zoals een bedrijfshal. Dit zal later worden uitgebreid naar complexere bouwwerken in hogere gevolgklassen. Voor het dak van een stadion is voorlopig dus nog het oude systeem van toepassing, maar het is niet uitgesloten dat de instorting van het AZ-dak leidt tot een versnelde invoering.

Andere wijzigingen

Nieuw is verder dat een gebouw pas tien dagen na de gereedmelding daarvan in gebruik mag worden genomen. De gereedmelding moet vergezeld gaan van een verklaring van de kwaliteitsborger dat aan de bouwtechnische voorschriften is voldaan en van een ‘dossier bevoegd gezag’. Dat dossier bevoegd gezag bestaat uit bijvoorbeeld informatie over het gebruik van het gebouw zoals de aanduiding van gebruiksfuncties en brandveiligheidsinstallaties. Als bij de gereedmelding onderdelen ontbreken, kan het bevoegd gezag besluiten dat het gebouw (nog) niet in gebruik mag worden genomen.

Verder worden verschillende soorten bouwwerken in hun geheel vrijgesteld van een toetsing aan het Bouwbesluit 2012. Het gaat dan om bouwwerken die veelal al vergunningvrij zijn in achtererfgebied, zoals dakkapellen en schuurtjes. Dit laat overigens onverlet dat deze bouwwerken nog wel aan de technische bouwvoorschriften uit het Bouwbesluit 2012 moeten voldoen.

Tot slot

De Wkb verandert de manier waarop een bouwplan wordt beoordeeld. Het Bouwbesluit 2012 wijzigt zelf niet. Wel lijkt er meer ruimte te zijn voor het gebruik van (innovatieve) gelijkwaardige oplossingen. Verder blijft het bevoegd gezag degene die handhavend kan optreden indien niet aan de technische bouwvoorschriften wordt voldaan, bijvoorbeeld naar aanleiding van informatie van een kwaliteitsborger daarover.

In het volgende nummer van Roofs deel 2, met daarin aandacht voor de gevolgen voor aansprakelijkheid van de aannemer.

Juuk Hulshof, Poelmann & Van den Broek Advocaten

Labels