Roofs 2019-11-46 Het geheel is meer dan de som der delen

Special brandveiligheid

Op 8 oktober 2019 organiseerde Kingspan in het VNAB kennis- en ontmoetingscentrum in Rotterdam de achtste editie van het Fire Seminar. Deze editie stond in het teken van de brandveiligheid op platte daken. Hoe kijken de brandweer en de verzekeraar naar dit onderwerp? Hoe werkt men brandveilig op daken? Waar moet men op letten bij het gebruik van zonnepanelen?

De brandveiligheid op daken staat hoog op de agenda. Zeker nu het gebruik van zonnepanelen fors toeneemt: het afgelopen jaar bij bedrijven met 71% en bij woningen met 37%. Maar ook uitvoeringsaspecten blijven een belangrijk aandachtspunt, omdat een groot deel van de dakbranden een gevolg zijn dan dakdekkerswerkzaamheden. Dagvoorzitter Frénk van der Linden opende het seminar met de vraag aan de zaal wat men zou doen als men vandaag het stokje mocht overnemen van premier Rutte. Roy Weghorst van Kingspan verwees naar de brand in de Grenfell Tower in Londen en gaf aan dat er behoefte is aan de herleidbaarheid van materialen die in een gebouw worden toegepast. Het was de opmaat voor een interessante bijeenkomst waarbij tal van onderwerpen op het gebied van brandveiligheid op daken aan de orde kwamen.

NEN 6050 en PV-panelen

Zo toonde Weghorst een spectaculair filmpje van een dakbrand in Zweden, waarbij de gasflessen van de dakdekker, die op het dak aanwezig waren, tijdens de bluswerkzaam­heden ontploften. Gelukkig is hier niemand bij gewond geraakt. De eerste presentatie van de middag, die van Chris van der Meijden van Kiwa BDA, sloot daar op aan. Zijn presentatie was tweeledig: hij behandelde (als voorzitter van de normcommissie) de NEN 6050 in zijn algemeenheid en besprak aansluitend de brandveiligheid van PV-panelen. De lezers van Roofs zullen bekend zijn met de inhoud van NEN 6050. Van der Meijden gaf aan dat de uitvoerbaarheid in het oog moet worden gehouden, het gebruik van zelf­klevende materialen bij slecht weer kan riskant zijn. Ook wierp hij de vraag op wat wordt verstaan onder ‘open vuur’. Met een hetelucht föhn kan net zo goed onbedoeld brand worden gesticht. De discussie hierover binnen de normcommissie is nog gaande.

Wat betreft de brandveiligheid van PV-panelen lopen de normen en regelgeving nog achter de markt aan, met name omdat de markt voor zonne-energie zich heel snel ontwikkelt. Naar aanleiding van de onrust, als gevolg van enkele dakbranden in 2018 als gevolg van een defect aan zonnepanelen, hebben de verzekeraars zich op het standpunt gesteld dat bij PV-systemen een steenwol isolatie dient te worden toegepast. Van der Meijden stelde zich op het standpunt dat n.a.v. het TNO-rapport over de dakbranden van 2018 veel te snel conclusies zijn getrokken: het betrof een eerste inventarisatie en TNO heeft zich nadrukkelijk (nog) niet gewaagd aan een analyse van de branden. Toepassing van steenwol onder PV-installaties heeft als nadeel dat dit ten koste gaat van de beloopbaarheid (belastbaarheid) van de dakconstructie. Daarom moet volgens Van der Meijden het gesprek worden gevoerd met de verzekeraars, waarbij de risico’s van de diverse isolatie­materialen goed moeten worden vastgesteld. Op basis daarvan kunnen de uitgangspunten worden bepaald.

Florian Reil van TÜV Rheinland Group ging hierop door in een presentatie, waarin hij nader inging op de testmethoden voor PV-panelen op daken. Daarbij zette hij de verschillende scenario’s uiteen waarop brand zou kunnen ontstaan als gevolg van een defect in het zonnepaneel of de bedrading. In de basis, zo zei hij, begint het toch met een degelijk ontwerp, zorgvuldige installatie en consequent onderhoud. Veel voorkomende aanleidingen voor brand bij PV-panelen op daken worden o.a. veroorzaakt door:

  • Roest en condens in schakeldozen en connectoren;
  • Brandbare materiaalcombinaties;
  • Slechte bekabeling: slechte isolatie van kabels en (te veel ) blootliggende kabels.
  • Bij montage van zonnepanelen komen twee werelden samen: die van de elektricien en die van de bouwer. In de praktijk staan ze nog te vaak naast elkaar in plaats van dat ze echt samenwerken, met alle gevolgen van dien.

Brandoverslag

Vervolgens ging Roy Weghorst in op het fenomeen ‘brandoverslag’ bij dakbranden. Hij besprak de verschillende scenario’s waarbij brandoverlsag kan plaatsvinden (brandgevaarlijke werkzaamheden op dak, brand in een compartiment, brandoverslag bij een compartimenteringswand en brandoverslag vanaf een belendend perceel). Hij liet tijdens zijn presentatie een interview zien met Bert Meijer van brandweer Amsterdam Amstelland. Meijer ging nader in op de grote dakbrand aan de Latexweg in Amsterdam, op 17 september. Het interview liet zien hoe voorzichtig de brandweer te werk moet gaan: veel water op het dak brengt bijvoorbeeld elektrocutie­gevaar met zich mee. Na het loskoppelen en het blussen van het dak met zonne-energiesysteem, heeft het nog lang geduurd voordat de brandweer de situatie veilig genoeg vond om de locatie te verlaten.

Een conclusie van de dag zou kunnen zijn dat het geheel meer is dan de som der delen. Rüdiger Dederichs van FM Global ging in op de systematiek van de FM Approval en gaf aan dat die strenger is dan de nationale wet- en regelgeving op het gebied van brandveiligheid. Dat heeft ermee te maken dat de wetgeving voornamelijk is gericht op de veiligheid van personen. Verzekeraars, waar FM er één van is, willen ook graag de gevolgschade voorkomen. Zo komen ze tot de zogenaamde Highly Protected Risk. Voor de impact van brand heeft FM dan ook verschillende normen ontwikkeld. Daarbij kijken ze eerst en vooral naar systemen en niet naar de afzonderlijke materialen. De specifieke kennis over daken met PV-panelen ontbreekt nog en tot die tijd is de aanbeveling om geclassificeerde producten (FM Approved), materialen en constructies toe te passen met minimaal Brandklasse 1.

Als laatste spreker van de dag ging Tom Pedersen van Ingka, de vastgoedtak van IKEA, in op de praktijkervaring van de keten. IKEA heeft wereldwijd inmiddels veel daken uitgerust met zonnepanelen en ook te maken gehad met enkele dakbranden (in respectievelijk Italië en China). Zijn ervaring is dat de schade meestal beperkt blijft als het dak op een juiste manier is uitgevoerd. De grootste schade na een brand wordt vaak niet veroorzaakt door het vuur zelf, maar door het bluswater.

Traditioneel demonstreert men tijdens een fire seminar een brandtest, maar gezien de locatie van het seminar, in het centrum van Rotterdam, is daar ditmaal van afgezien. In plaats daarvan werd een filmregistratie van een brandtest vertoond. Hiermee werd de stelling onderstreept dat op het gebied van brandveiligheid de totale (dak)constructie moet worden beoordeeld. Gemonteerd op een compartiment van cellenbeton met daarin aangestoken pallets, toonde de proef aan dat bij een brandwand de brand niet hoeft door te open, ondanks de toepassing van brandbare materialen. Het devies luidde: kijk naar de brandweerstand en brandoverslag, beoordeel constructies en test combinaties.

Labels