Roofs 2020-01-24 Koepels Kurhaus weer in oude luister hersteld

Projectbeschrijving

Dit voorjaar werd het Kurhaus in Scheveningen onderscheiden met de DakAward voor het Dak van het Jaar 2018. Dit was feitelijk slechts voor een deel van het dak: andere delen van het dak (en de rest van het gebouw) worden in een later stadium aangepakt. Momenteel zijn de zinken koepels aan de beurt.

Het Kurhaus heeft een rijke historie. In 1818 stichtte Jacob Pronk aan de Verlengde Badhuisstraat in Scheveningen een houten paviljoen met een badhuis. In 1828 kwam er op initiatief van de burgemeester een veel groter ‘Stedelijk badhuis’ in classicistische stijl, genaamd Grand Hôtel des Bains naar een ontwerp van stadsarchitect Zeger Reyers. Het Stedelijk Badhuis was zo succesvol dat in 1856 werd besloten het badhuis uit te breiden. In de periode van 1884 tot 1885 werd op dezelfde plek het Kurhaus gebouwd. Na een felle brand werd het tussen 1886 en 1887 herbouwd.

Vanaf 1972 werd het gebouw ingrijpend gerenoveerd en tijdens de werkzaamheden, in 1975, kreeg het de monu­mentenstatus. Na de verbouwing werd het Kurhaus op 8 mei 1979 heropend in aanwezigheid van prinses Beatrix. Tot 2014 was het Kurhaus aangesloten bij de Steigenberger Hotel Group, sinds eind 2014 behoort het Kurhaus tot de Amrâth Hotel Group.

Zinken koepels

De nieuwe eigenaar heeft een nieuwe ronde renovatie­werken in gang gezet, waaronder, vorig jaar, de vervanging van de dakbedekking op de puntdaken aan de zeezijde. Medio dit jaar is begonnen met de renovatie van de karak­teristieke koepels. Bij een dakrenovatie in 1985 waren deze al eens voorzien van een zinken bekleding, maar door enkele technische missers die destijds zijn gemaakt was het nodig dit werk opnieuw te doen.

In totaal gaat het om vijf koepels: één grote en op de vier hoeken van het gebouw vier kleinere. Een prestigieus project, niet in de laatste plaats omdat de koepels ­beeldbepalend zijn voor het Kurhaus. Loodgieter & Installatiebedrijf W.J van der Herp bv uit Den Haag is op het gebied van installatie­techniek, loodgieters-, C.V-, dak- en zinkwerkzaamheden de vaste partner van het hotel. Directeur Leo Tettero vertelt dat het bedrijf graag met vaste partners werkt. Zo betrekt men de ­dakbedekkingsmaterialen standaard bij dak­materialengroothandel Braber Dakmaterialen. Op haar beurt werkt dit bedrijf op het gebied van zinkwerk weer bij voorkeur samen met haar vaste partner Dakgoot Groep bv. uit Schaijk en haar vaste leverancier elZinc Nederland.

Oorspronkelijk dak

“Het oorspronkelijk toegepaste zink was zeer snel achteruitgegaan, daardoor was al snel duidelijk dat de volledige dakbedekking zou moeten worden ver­vangen,” aldus Frank Veerkamp van Dakgoot Groep bv. “Normaal gesproken gaat zink veel langer mee dan de 34 jaar die het nu op het dak heeft gelegen. Dat is het gevolg van een combinatie van de locatie (aan zee en hoog) en technische keuzes bij de vorige dakrenovatie, die verkeerd hebben uitgepakt.

De oorspronkelijke ondergrond bestond uit een laag ­bitumen, waardoor de constructie onvol­doende kon ‘ademen’. De hoekkepers waren veelal door middel van solderen aan elkaar verbonden en de oorspronkelijke losanges waren aan de ondergrond genageld. Hierdoor krijgt het materiaal te weinig ruimte om te ‘werken’ onder invloed van temperatuurwisselingen.”

Eigenlijk werd het materiaal van alle kanten aangetast. Vanaf de bovenkant, vanwege de zoute lucht en het zand (het zandstralen is nog schadelijker dan het zout). Vanaf de onderkant, omdat er onvoldoende ruimte was gelaten voor ventilatie tussen de ondergrond en het zink. En tenslotte doordat er te weinig ruimte was om te ‘werken’. Daarom waren we er zeer alert op om ditmaal het zink zodanig aan te brengen, dat daarmee de levensduur aanzienlijk zal worden verlengd. Daarom hebben wij een aantal specialisten gevraagd om mee te denken over de juiste toepassing. Uiteindelijk is, op basis van onderling vertrouwen, in samenspraak gekomen tot een oplossing waarmee de koepels voor lange tijd weer hun technische en esthetische functie kunnen vervullen.”

Nieuwe situatie

De koepels hebben een houten ondergrond, de oude losanges en de bitumineuze dakbedekking zijn tot op de ondergrond verwijderd. Vervolgens is hier een waterdichte, dampopen folie op aangebracht. De grote koepel is feitelijk de overkoepeling van de daglichtvoorziening die de centrale hal van het Kurhaus voorziet van daglicht. Aan de onderkant is de koepel voorzien van timpanen. De twee kleinere koepels hebben op de vier hoeken ieder vier obelisken met een hoogte van 2,20 m. De koepels, de timpanen, de obelisken en alle goten aan de zeezijde zijn bekleed met elZinc walsblank zink (1mm). Elke koepel is voorzien van 1200 ruitvormige losanges. Gebaseerd op de oude situatie zijn de nieuwe losanges volgens een nieuw en verbeterd ontwerp gelaserd en gezet door Dakgoot Groep bv. Elke losange is vervolgens individueel gemonteerd met een vaste, gesoldeerde bovenklang en twee losse RVS klangen aan de schuine zijkanten.

De hoekkepers zijn met verlopend gezette sigmentkappen (d.m.v. een haakfelsconstructie) stormvast gemonteerd. Op de onderbouw zijn de zinken lamellen ook met een haakfelstechniek gemonteerd, om de maximale levensduur te garanderen. De acht vernieuwde zinken obelisken (op de vier hoeken van beide koepels) zijn vanuit vlakke zinken platen in de juiste vorm geforceerd, geperst en gesoldeerd door Peter Slegers van Slegers Meester in Felstechniek.

De leverancier van het zink geeft een 20-jarige verzekerde garantie op haar producten af, mits de materialen goed zijn aangebracht. De betrokken partijen kennen elkaar goed en de detailleringen zijn vooraf goed doorgesproken. Het zink is aangebracht door een vast team specialisten. De werkzaamheden zijn bovendien intensief gecontroleerd door Monumentenzorg. Ook is niet onbelangrijk dat de opdrachtgever voldoende budget heeft vrijgemaakt om de koepels op een technisch juiste manier te laten renoveren. Door deze combinatie van factoren is geborgd dat de koepels van het Kurhaus weer in hun oude luister zijn hersteld en voor lange tijd zullen functioneren.

“Dit is een project waar alle betrokkenen trots op mogen zijn,” besluit Veerkamp. “Tijdens de vorige dakrenovatie hebben de verwerkers hun namen in de constructie achtergelaten. Ook bij deze renovatie hebben we de namen en foto’s van de medewerkers in de constructie verwerkt. Die zullen pas bij de volgende dakrenovatie weer tevoorschijn komen: dat gaan wij niet meer meemaken. Het voelt een beetje als het signeren van je werk. En feitelijk is dat ook zo.” ■

  • Opdrachtgever: Amráth Hotels
  • Zinkverwerker: Dakgoot Groep bv Schaijk
  • Installateur: Loodgieter & Installatiebedrijf W.J van der Herp bv, Den Haag
  • Ornamenten: Slegers Meester in Felstechniek, Beek en Donk
  • Dakgroothandel: Braber Dakmaterialen, Den Haag
  • Leverancier zink: elZinc Nederland, Eindhoven

Labels