Roofs 2020-06-03 Het nieuwe normaal

column

In de periode dat de kinderopvangcentra gesloten waren, heb ik veel met mijn dochter van 3,5 met stoepkrijt getekend. Op een gegeven moment tekende mijn dochter een huis met, opvallend genoeg, een plat dak. “Dat is mooi,” zei ik, met mijn hoofd nog bij het werk. “Dan kan er gras op en bomen enzo.” “Nee,” zei ze, op een toon waarop duidelijk werd dat ze vond dat ik iets heel geks zei. “Dat kan toch niet!” Ze wees om zich heen: “Op de daken heb je toch geen gras en bomen?”

Deze anekdote vertelde ik aan iemand uit de sector voor multifunctionele daken en zij reageerde meteen met de opmerking dat er eigenlijk een cursus of lesprogramma voor de jongste generatie opgezet zou moeten worden. De toepassing van groen op het dak zou de standaard moeten zijn. Het ‘nieuwe normaal’, om zo te zeggen. Maar die benaming heeft in deze dagen een heel andere lading gekregen. Het staat nu synoniem aan hoe de maatschappij eruitziet als de pandemie voorbij is.

Nu de ‘lockdown’-maatregelen mondjesmaat weer worden versoepeld, zal ook langzaamaan steeds meer duidelijk worden wat het ‘nieuwe normaal’ wordt. Een ‘anderhalve meter-maatschappij’ in de meest zuivere vorm heeft nogal wat dramatische gevolgen, maar een (te snelle) terugkeer naar de maatschappij van vóór de ‘intelligente lockdown’ is waarschijnlijk nog veel dramatischer.

Gelukkig kan de bouw, met behulp van het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ en door het naar voren halen van veel projecten, vooralsnog redelijk doorwerken. Daardoor ontstaat het idee dat er misschien op korte termijn wat ongemakken zullen zijn, maar dat we op langere termijn waarschijnlijk wel weer zullen functioneren zoals we gewend waren.

Bij sommigen dringt zodoende misschien nog niet helemaal door dat (linksom of rechtsom) het nieuwe normaal fundamenteel anders zal zijn dan het ‘oude’ normaal. Of dat in ieder geval zou moeten zijn. Eén van de zaken die opviel, is dat het kennelijk wel degelijk mogelijk is om drastische maatregelen te nemen. Andere drastische maatregelen, zoals die nodig zijn om de gevolgen van de klimaatverandering te minimaliseren, gaan een stuk trager. Dat is ook logisch: op een acuut gevaar reageer je met veel meer urgentie.

Het lastige is dat de benodigde maatregelen op gespannen voet staan met de uitgangspunten volgens welke we de samenleving sinds pakweg de Industriële Revolutie hebben ingericht. Zoals we gewend zijn dat we elkaar tot minder dan anderhalve meter naderen, zo zijn we ook gewend dat economische groei bewerkstelligd moet worden. Welke draconische vormen dat ‘geloof’ aan kan nemen, is nu goed te zien in de Verenigde Staten. Daar woedt het coronavirus nog in alle hevigheid, maar gaan winkels al wel open om de economie te redden (met waarschijnlijk nog veel méér besmettingen tot gevolg). Was het westerse systeem oorspronkelijk bedoeld om iedereen gelijke kansen te geven om met hard werken te bereiken wat hij wil, nu wordt feitelijk van de bevolking gevraagd zich op te offeren voor het systeem.

Het is kortom inderdaad de hoogste tijd om na te denken over ‘het nieuwe normaal’. Daarbij zou, méér dan nu gebeurt, fundamenteel moeten worden gedacht, in plaats van enkel over de praktische maatregelen. Ook ik weet niet wat het ‘nieuwe normaal’ zou moeten zijn, maar het lijkt me duidelijk dat het welzijn van mens en dier daarin centraal zou moeten staan (in het besef dat economische groei alléén daar niet in kan voorzien).

En daarmee zijn we weer terug bij het gras en de bomen op daken. Ik heb mijn dochter met groen stoepkrijt, en later een editie van Roofs, laten zien dat het wel degelijk kan, groen op het dak. Ze vond het eindresultaat op de stoep mooi en was er blij mee. We hebben het met geen woord gehad over verdienmodellen en terugverdientijd. Soms is het kinderlijke perspectief heel verfrissend.

Edwin Fagel

 

Labels