Roofs 2020-07-32 Met slimme logistiek kun je geld verdienen

Special logistiek

Bouwen is logistiek. Maar als er één ding is waar de aannemer geen verstand van heeft, is het logistiek, wordt wel eens gezegd. Onzin volgens de één, een waarheid als een koe volgens de ander. Hier gewoon eens een paar knelpunten.

Theo Wiekeraad

Als je goed om je heen kijkt, is het werkzame leven één groot logistiek plan. Iedere industrie heeft zijn eigen logistiek. Zo ook de daken­branche. De logistieke organisatie is inmiddels ook voor de hoofdaannemer van groot belang. Dat komt het sterkst tot uiting in het geval van LEAN-plannen. Hier worden tijd, werkzaamheden, uitvoerenden en hulpmaterieel aan elkaar gekoppeld. Een LEAN-sessie is als het ware een groot logistiek plan, waarin wordt bepaald wat wanneer en waar kan gebeuren, door wie, in hoeveel tijd, wat er voor nodig is en welke bewerking volgt.

Hieronder een kort overzicht van een paar vraagstukken in de verschillende fases van een dakenproject en waarom het misgaat.

Magazijnen opgeruimd houden en goed voorraadbeheer

Zonder vaste magazijnbeheerder is goed magazijnbeheer bij het gros van de bedrijven een probleem. Soms wil het gewoon niet lukken, soms is er sprake van onnadenkendheid en incidenteel ook angst (de schuld te krijgen omdat jij iets terugbrengt wat kapot is). Erger zijn onwil en desinteresse: ‘wat kan mij dat schelen?’ Nou, mij heel veel! Iedereen weet dat de bouten van de veiligheidshekken tijdens transport willen lostrillen. Als niemand daar naar kijkt, dan kan het een keer goed mis gaan.

Goed voorbereiden van werken

Een professionele organisatie herken je aan de energie die in de voorbereiding wordt gestoken. Met een halve dag informatieoverdracht op de zaak kunnen mandagen worden ver­diend. Maar door de waan van de dag ontstaat er vaak tijd­gebrek in dit deel van het werk, waardoor op locatie opnieuw het wiel moet worden uitgevonden. Had het wiel van kantoor 12 spaken, zonder overleg heeft dat van de jongens op het werk 9 spaken. Dat rijdt toch anders en vaak helaas niet beter.

Tijdige melding van startdag bij opdrachtgever met voorwaarden (bijv. lege parkeerplaats, snoeien begroeiing)

Hiermee begint ieder werk soms vele weken van tevoren. Vaak gaat het goed en is een belletje voldoende. Maar soms is het heel wat ingewikkelder. Binnenstedelijk heb je een vergunning nodig voor kraanwerk, zeker als je op de openbare weg staat, op ‘betaald parkeren’-plaatsen of waar stadsvervoer rijdt. Het is een pré als bewoners en uitbaters van omringende panden worden ingelicht over de geplande werkzaamheden en de periode en/of frequentie dat dit gebeurt. Maar ook dan kan het zijn dat auto’s die niet weg zijn gehaald door de politie worden genegeerd, gewoon omdat ze daar geen werk in steken (maar wil jij van de vergunning afwijken, dan weten ze je direct te vinden).

Afstemming dakbedekkingsproces met bedrijfsproces opdrachtgever

Een klassiek voorbeeld van het afstemmen van de dakwerkzaamheden op de werkzaamheden van de opdrachtgever is de dakrenovatie van een schoolgebouw in de zomer­vakantie. Dat is wat ieder schoolhoofd en ieder dakdekkersbedrijf wel wil. Maar om dat te realiseren, moet de gemeente eigenlijk het jaar ervoor al het bestek c.q. de uitvraag klaar hebben, om het vroeg in hun budgetjaar te kunnen gaan aanbesteden. Zo wordt tijd voor voorbereiding en vastleggen van personeel dat in de bouwvak kan doorwerken gecreëerd. Maar helaas is de opdrachtverlening zo laat in het voorjaar dat de aannemer zich in allerlei bochten moet wringen om dit te kunnen realiseren.

Horizontaal transport

Ondanks mogelijke inzet van arbovriendelijke hulpmiddelen, moeten we te veel horizontaal transport op daken proberen te voorkomen. Ook dit is vaak een kwestie van een goede werkvoorbereiding: welke hoeveelheden benodigd materieel en gereedschap als ondersteuning komen waar op het dak en hoe/in welke volgorde gaan we te werk? Dit wordt op tekening aangegeven, waarna op de juiste tijd het transport wordt afgeroepen en er systematisch wordt gewerkt. Als je het beschreven logistieke plan volgt, kun je ook zien of het werkt en leren van gemaakte fouten.

De optimalisatie van de inzet van bouwkranen (bijvoorbeeld op hetzelfde kraanmoment materialen op- en afval afdraaien) is heel belangrijk en alle professionele dakaannemers doen dat. Maar hierbij wordt nog wel eens vergeten dat er ook te veel op de daken kan worden geplaatst. Zoals meer isolatie dan binnen verantwoorde tijd kan worden verwerkt. De isolatie kan nat worden en opzichters keuren het dan af, maar ook zijn er grotere risico’s op (storm)schade. Door steeds hogere Rc-waarden en het gebrek aan kennis van de aannemer om een goed afschot in de ondergrond te maken, moet er steeds meer isolatiemateriaal aangeleverd worden. Dit vergroot de kans op problemen op het dak. Bij meerlaagse isolatie is voor het op de juiste plek op het dak zetten van de pakketten (niet alleen bij het lossen op de grond maar ook bij aanpikken op het dak) bijna hogere wiskunde nodig. Als dakdekkers hier aanleg voor hadden, zou het gros van hen niet op het dak staan.

Werken met vaste samenstelling ploegen

Binnen de eigen organisatie is dat een standaard werkwijze, maar ook binnen partnerships wordt daar vaak aan gewerkt. De diverse bedrijven, vooral in de afbouw, proberen vaak ook dezelfde ploegen door te zetten naar het volgende project. Zo worden werknemers van andere bedrijven collega’s in de keten en is meer mogelijk en samen werken wordt snel een echte samenwerking.

Goede nacalculatie

Een transparante nacalculatie is van groot belang. Dit heeft misschien meer te maken met management dan met logistiek. Want: kan en mag je de tekortkomingen wel benoemen? Zo is het verkeerd plaatsen van materialen op het werk een fout die bij goede instructies niet had hoeven gebeuren. Toch is het niet goed kunnen plaatsen van het materiaal, doordat bijvoorbeeld de kraan onvoldoende bereik heeft, een kwestie van een goede werkvoorbereiding. Op welk moment heeft iemand schuld? Kon de kraan staan waar de werkvoorbereider vanuit ging, dan is er een verkeerde kraan geplaatst. Was de locatie versperd, en zo ja: aan wie lag dat? Slechte communicatie? Eigenwijze bewoners die weigeren mee te werken? Of waren bijvoorbeeld de parkeerplaatsen niet afgezet?

Conclusie

Sommige aannemers hebben er inderdaad geen kaas van gegeten en hadden veel logistieke problemen kunnen voorkomen door een betere voorbereiding. Maar ondanks een goede voorbereiding en veel goede wil zijn aannemers 99% van hun tijd op locatie bezig, met wisselende omstandigheden en verloop van ploegen. Dat maakt logistiek in de bouw een ‘hell of a job’!

Labels