Roofs 2020-10-22 Eenduidige kennis over de ontwikkeling van groene en multifunctionele daken

Dakenman van het Jaar 2019

Albert Jan Kerssen is uitgeroepen tot Dakenman van het Jaar 2019. Al jarenlang speelt hij een belangrijke rol in de kwaliteitsbevordering en regelgeving van groene en multifunctionele daken. Als projectleider en hoofd-rapporteur van het Praktijkboek multifunctionele groene daken en gevels heeft hij in het afgelopen jaar een belangrijke bijdrage geleverd aan de technische kwaliteit van deze daken.

Desgevraagd vertelt Albert Jan Kersen dat hij heel verrast was toen hij hoorde dat hij was uitverkozen tot Dakenman van het Jaar 2019. “Ik had het niet zien aan­komen,” vertelt hij. “Toen ik werd genomineerd, was mijn eerste reactie dat de concurrentie stevig was, dus ik ging nergens van uit. Ik ben vereerd met de onderscheiding, die het belang van groene en multifunctionele daken onderstreept en met name het belang van een technisch correcte uitvoering van deze daken.”

Klimaatverandering

“De maatschappelijke noodzaak wordt nu steeds algemener erkend,” vertelt Albert Jan Kerssen. “Elk jaar worden warmterecords verbroken en ook de meest hardnekkige ‘klimaat­ontkenners’ beginnen in te zien dat er iets aan de hand is. We moeten daarom, naast alle andere maatregelen, ervoor zorgen dat de natuur een prominentere plek krijgt in stedelijke gebieden. De voordelen hiervan zijn in Roofs al vaak beschreven: groen in de stad zorgt bijvoorbeeld voor een koeler klimaat en voor een grotere biodiversiteit. Dat besef groeit en de markt voor groene en multifunctionele daken groeit mee.”

In de solarbranche zien we eveneens een stormachtige groei. Deze groei gaat gepaard met een relatief hoog aantal ‘cowboys’, die het aanbrengen en installeren van zonnepanelen er ‘even’ bij doen, zonder zich te realiseren dat het werk wat meer specialistische kennis en kunde vereist dan op het eerste gezicht het geval lijkt te zijn. In de branche voor groen- en gebruiksdaken is dat volgens Kerssen wat minder het geval, omdat deze branche op een meer gecontroleerde manier groeit en ook omdat een dergelijk dak zelden lichtzinnig wordt aangebracht . “Dat neemt niet weg dat er ook bij dit type daken aandachtspunten en valkuilen zijn, waar men zich niet altijd van bewust is. En een probleem op een dergelijk dak kan leiden tot forse gevolgschades.”

“Al in de ontwerpfase moet worden nagedacht over de juiste uitvoering van dit type daken. Daarom is het belangrijk om de kennis, opleidingen en regelgeving op orde te hebben. Al jarenlang ben ik op dit gebied actief en deze activiteiten zijn inmiddels geculmineerd in de uitgave van ISSO, Praktijkboek multifunctionele groene daken en gevels.”

Portaal van kennis

Kerssen benadrukt dat het Praktijkboek multifunctionele groene daken en gevels tot stand is gekomen in samenwerking met diverse instanties en auteurs. Als auteur van de voorloper Handboek groene daken was hij wel de aangewezen persoon om de totstandkoming van het boek inhoudelijk te coördineren. Hij fungeerde als inhoudelijke projectleider en als hoofdrapporteur. Het boek werd verder begeleid door een stuurgroep, samengesteld uit vertegenwoordigers van o.a. VEBIDAK, Stichting Groenkeur en OTIB.

“Het Handboek Groene Daken was alweer ruim acht jaar oud,” vertelt Kerssen. “In gesprek met Jan Cromwijk van ISSO ontstond het idee om een opvolger te maken. ISSO had ook diverse publicaties in portfolio (voorheen bekend als de SBR-publicaties) die dringend aan herziening toe waren. Door krachten te bundelen en door ondersteunende en inhoudelijke bijdragen van verschillende brancheorganisaties en marktpartijen is vervolgens deze publicatie tot stand gekomen. Het Praktijkboek multifunctionele groene daken en gevels is bedoeld als naslagwerk, niet alleen voor groene daken, maar voor alle typen gebruiksdaken. Het kan worden gebruikt in alle fases van een project, van ontwerp tot en met het onderhoud, en het is nadrukkelijk ook bedoeld als boek dat kan worden gebruikt in het onderwijs. Zo wordt het ook al gebruikt door de verschillende partners. Het boek is niet in een hoge oplage gedrukt: er worden zo veel exemplaren gedrukt als er vraag naar is. Dat maakt het naslagwerk ook gemakkelijk en snel te updaten.”

“Het praktijkboek heeft niet de pretentie alle kennis over groene en multifunctionele daken te hebben verzameld. Het fungeert eerder als een ‘portaal van kennis’, waarbij wordt verwezen naar bijvoorbeeld de FLL-normen en de NTA, in plaats van dat deze normen letterlijk zijn overgenomen. Het boek heeft als doel om de bestaande kennis in te bedden, aan te vullen en in samenhang te presenteren. Het moet een beetje gaan fungeren als ieders beginpunt voor kennis over groene en multifunctionele daken.”

Eenduidig

Kerssen: “Een belangrijk uitgangspunt van het praktijkboek is dat het de informatie op een eenduidige manier presenteert. Je moet als branche niet willen dat er tegenstrijdige signalen worden afgegeven. Een duidelijk voorbeeld is de vraag of een groendak een isolerende waarde heeft. Een groendak heeft vele voordelen, maar juist isoleren doet het slechts in zeer beperkte mate. Het werkt verstorend als dat een argument zou zijn om een groendak aan te leggen, want dan voelen mensen zich uiteindelijk bedrogen als blijkt dat een dergelijke eigenschap tegenvalt. Dat is vanzelfsprekend slecht voor het aanzien van de branche. Daarom is het belangrijk dat iedereen hetzelfde vertelt.”

“Misschien is dat een beetje een utopische gedachte,” vervolgt Kerssen. “Maar we willen er met dit boek óók voor zorgen dat er zo veel mogelijk consensus is over prestaties, normen, de wijze van aanleggen, etc. In die zin zie ik het werk aan deze publicatie ook als een vertaalklus: hoe bundel je alle opvattingen en perspectieven tot één samenhangend verhaal? We zijn erin geslaagd een praktijkboek op te stellen dat zijn waarde heeft (en voorlopig wel zal blijven houden) voor de hele markt. Daar ben ik trots op en de titel Dakenman van het Jaar onderstreept naar mijn idee de waarde van de activiteiten van onze branche. Ik zie deze onderscheiding ook als iets gezamenlijks: kennis delen doe je niet alleen, je doet het altijd met andere mensen en in feite fungeer je als doorgeefluik van kennis.”

“Laten we nu echt werk maken van de toepassing van groene en multifunctionele daken,” besluit Kerssen. “Natuurinclusief bouwen zorgt, naast alle maatschappelijke voordelen, voor een levende stad en een levende buurt en dus ook voor een betere kwaliteit van leven. Ik hoop dat de onder­scheiding Dakenman van het Jaar kan fungeren als state­ment voor het belang van multifunctioneel gebruik van daken en, meer nog, het technisch juist toepassen daarvan.”

Vanwege de coronacrisis kon de feestavond voor de dakenbranche dit jaar niet doorgaan. Inmiddels heeft Albert Jan Kerssen de onderscheiding en de bijbehorende award tijdens een bijeenkomst in Utrecht ontvangen uit handen van Palmyra Lindeman, uitgever van Roofs. ■

Juryrapport Dakenman van het Jaar 2019

Al jarenlang levert Albert Jan Kerssen met zijn tomeloze energie een belangrijke bijdrage aan de ontwikkelingen op het gebied van multifunctionele daken. Niet alleen met zijn advieswerk bij BTL Advies (dat sinds 1 oktober een nieuwe naam heeft: idverde Advies), maar ook door zijn betrokkenheid bij de regelgeving en normeringen op dit gebied, zijn werk als redactieraadlid van vakbkad Roofs en in het afge­lopen jaar, 2019, met zijn onmisbare bijdrage aan het Praktijkboek Multifunctionele groene daken en gevels (een actualisering van het Handboek Groene Daken waar hij de auteur van was en de ISSO-publicaties).

Dit laatste wapenfeit is de directe aanleiding voor de toekenning van de titel Dakenman van het Jaar 2019. De jury volgt en waardeert de activi­teiten van Albert Jan Kerssen al vele jaren. In een context waarin groen­-daken en multifunctionele daken steeds meer aan relevantie winnen, en daarmee het belang van een technisch degelijke uitvoering van deze daken groeit, wil de jury een signaal afgeven. Met zijn werkzaamheden voor idverde Advies en zijn activiteiten in het branchebelang staat Albert Jan Kerssen voor een kwalitatieve uitvoering van groene, groen-blauwe en gebruiksdaken. De jury wil met de toekenning van de titel Dakenman van het Jaar 2019 het belang hiervan onderstrepen.