Roofs 2021-01-36 Een andere aanpak van de bouwlogistiek

Special Logistiek en materieel

Het kan allemaal efficiënter, schoner, veiliger en goedkoper in de Nederlandse bouwlogistiek. Dan moet er wel wat veranderen. En dat is vooral een kwestie van gedrag , stelt bouwlogistiek adviseur Bas Timmers.

“We staan te weinig stil hoe we het aantal logistieke bewegingen kunnen beperken”, stelt Bas Timmers. Als eigenaar van Timmers Bouwlogistiek is hij dagelijks als onafhankelijk adviseur/coördinator omgevingsveiligheid bezig met het verbeteren van de logistiek voor bouwend Nederland. “De kern van het verhaal is: als je van tachtig naar dertig bewegingen kan gaan, heb je minder kans op ongelukken, minder lichamelijke slijtage tegen lagere kosten. Internationaal loopt Nederland ver achter, er is hier veel te winnen. Zeker nu de binnensteden steeds verder dichtslibben, met gevolgen voor iedereen die daar aan het werk moet.”

Nooit met lege handen

Volgens TNO bestaat 17% tot 35% van de kostprijs voor respectievelijk nieuwbouw en renovatie uit kosten voor logistiek. “Daar valt 30% en 80% op te besparen”, aldus Timmers. “Alleen moeten we dan wel uit de oude routines geraken en de ad-hocmentaliteit loslaten willen bedrijven in de bouw daarvan profiteren. Het begint al met de kleine dingen. Bouwlogistiek is: nooit met lege handen naar boven of naar beneden. En zorgvuldig blijven: als je je Stanleymes vergeet, moet je weer op en neer. Naar het toilet gaan idem dito. Verder bezondigen veel (dak)bedrijven zich aan teveel onnodige verticale transportjes. Kan dat niet verzameld in een container die eens per uur op en neer gaat, of met een zuigwagen, of kunnen we niet samenwerken met andere specialisten als afbouw en gevelbouw die ook verticaal transport hebben? Dan kun je dezelfde kraan gebruiken.”

Kraanhuur

Dat brengt Timmers op de kraanhuur. “Als ik in de meeste Europese een kraan wil huren, gaat dat op basis van een plan en een tekening en vragen ze wat ik ermee ga doen, de zogenoemde cranejob. Op basis van deze omschrijving worden prijzen bepaald. In Nederland huur je gewoon een kraan – de cranerental. In feite zet de verhuurder om 8 uur ’s ochtends een stuk ijzer neer met gediplomeerde bediening, tegen de laagste prijs. Het is de vraag of dat allemaal goed geregeld is en of dat uit veiligheidsoogpunt verstandig is. In principe ben je als dakdekker volgens de arbowet artikel 2.28 werkgever over die kraanmachinist. Naar mijn mening steken we nog te weinig tijd in de voorbereiding van de klus. Is er sprake van deskundig toezicht, Is er dagdaagse voorbereiding en zijn er project-specifieke instructies? Niet elk project is hetzelfde, uit routine worden veel fouten gemaakt.”

JIS, JIP, JIT

Staat een kraan op zijn plek dan moeten de spullen er natuurlijk staan. “De basisinformatie die je nodig hebt is afmetingen en gewichten”, vervolgt Timmers. “Met name bij een binnenstadslocatie gaat het vervolgens om JIS, JIP en JIT, just in sequence, just in place en just in time. De juiste volgorde, of de levering op de juiste plek staat en een scherpe timing bepalen mede het vloeiend verloop van het bouwproces. Zet je dit goed op dan gaat het 99 keer goed en één keer fout.

Wij adviseren de bedrijven om naar een organisatiebreed hijs-, vervoers- en of arbeidsprotocol toe te werken, of met een projectspecifiek draaiboek. Daarmee wordt in de eerste plaats gezorgd dat je aan de wet voldoet. In de tweede plaats is het een manier om draagvlak te creëren voor je werkwijze. Je moet daarvoor een werkwijze vinden die door iedereen geaccepteerd is, anders wordt deze niet nagevolgd. Het is net als met veiligheid: dat is niet een VCA- certificaat, dat ben je zelf.”

Hotel

Nu de binnensteden steeds moeilijker bereikbaar worden, zal hier ook iets moeten veranderen volgens de logistiek specialist: “Je vraagt je af waarom alle bouwplaatsen rond dezelfde tijd opstarten en waarom iedereen om zes uur weer thuis achter zijn of haar gehaktbal wil zitten. Nu het verkeer steeds meer uit de steden wordt geweerd, parkeren nabij de bouwlocatie steeds moelijker is en materieel via hubs of just in time geleverd kan worden, zal het roer toch echt om moeten. Waarom zegt een werkgever niet tegen een deel van zijn mensen: ‘Ik zorg drie avonden voor een hotel en goed eten en dan kun jij in vier dagen meer uren maken en hoef je niet vijf keer twee uur in de auto te zitten.’ Dit krijgen we er in Nederland nog niet door terwijl de maatschappij richting 24/7 opschuift. Als buitenstaander zien we hier een gemiste kans; klaarblijkelijk verdient iedereen genoeg en wordt niemand aangemoedigd tot anders werken.”

Van Hub naar groothandel

Voor de materiaallogistiek wordt al dertig jaar gebruik gemaakt van hub’s buiten de steden. “Een mogelijk hulpmiddel maar géén oplossing”, beweert Timmers. “Dat kun je vergelijken met een zolder die alsmaar volloopt met tijdelijke opslag. Gebruik daarvoor liever de tweeduizend groothandels die er zijn. Die hebben een veel betere op- en overslag supply chain dan welke hub dan ook, met prachtige warehousesystemen en slimme software. En je hebt geen aparte heftrucks en veiligheidsmensen in gele hesjes nodig. Het enige wat wél nodig is: dat we moeten afstappen van de eigenwijze gewoonte om voor die tube kit te gaan die vijftig cent goedkoper bij A en die dakrol bij leverancier B. Dan kunnen we efficiënter en goedkoper werken.”

Aanpak

Alle logistieke vraagstukken waar dakdekkers tegen aanlopen en alle vastgeroeste werkwijzen waar ze in vast zitten, kunnen worden aangepakt. Timmers: “Dit soort dingen pak je aan de basis aan. Zowel de grote als de kleine dakdekker en ook de producent kunnen hier veel winnen. Dat kan al met een logistische workshop, een quickscan of het schrijven van een protocol voor een kleinschalig project. Of we bekwamen één medewerker in de contacten met groothandels en leveranciers en die wordt daar goed in. Voor hele grote projecten kunnen we de rol van ketenregisseur op ons nemen of bij hele complexe gevallen een control tower opzetten waarin de belangen en communicatie van alle stakeholders gekanaliseerd wordt. De belangrijkste boodschap voor de dakdekkers: maak dakdekken weer leuk. Des te minder bewegingen, des te meer arbeidsvreugde en -veiligheid. Werkt niet versnipperd, zorg dat je een draaiboek hebt en overtuig je mensen dat slim werken goed is voor iedereen.”

Labels