Roofs 2021-02-30 Circulariteit van dakbedekkingsconstructies: een inventarisatie

Special recycling en circulariteit

We laten geregeld onze gedachten gaan over het onderwerp, online en in artikelen in vakbladen. Nu is er weer een gelegenheid om even stil te staan bij de stand van zaken op het gebied van circulariteit in de dakenwereld. We hebben ergens een weg ingeslagen om de branche in 2030 in zekere mate circulair te krijgen. Dat jaartal komt langzaamaan dichterbij en de dakenbranche heeft het nog steeds erg druk met de standaard uitvoerende werkzaamheden. De meeste dakdekkersbedrijven zijn zeker nog niet bezig met het bewandelen van circulaire wegen. De realiteit staat nu in de schaduw van Covid-19 en daarna zal de stikstof- en fijnstofproblematiek de aandacht weer opeisen.

Erik Steegman, directeur NDA

Wat is de huidige stand van zaken en waar moeten we nog een schepje bovenop doen? Ruim twee jaar geleden (Roofs december 2018) heb ik de initiatieven omschreven die binnen de daken­branche waren ontwikkeld. Ik merkte toen op dat nog (lang) niet alles was ingericht op circulariteit en dat menig nieuw product meer met circulaire marketing van doen hadden dan werkelijk een nieuw ingeslagen weg betekende richting standaardisering van circulair denken. Als wij nu ­terugkijken, zijn al de stappen die wel genomen zijn niet voor niets ­geweest, maar we hebben nog een lange weg te gaan. Ik verwacht ook niet dat de traditioneel ingestelde dakenbranche het voortouw neemt om de wereld voor onze toekomstige generaties te redden.

Maar goed, er is een groot verschil tussen het er niet over hebben en toch over blijven praten. Elk goed voorbeeld betekent een klein stapje richting circulariteit. Wij hebben al geschreven over early adapters, nieuwe producten, nieuwe technieken en nieuwe inzichten die tonen hoe wij onze ­werkwijze kunnen veranderen. De maatschappelijke roep om steeds meer aandacht te geven aan circulariteit groeit en de stip op de horizon om dat met elkaar vast te leggen blijft staan.

Bekijken we de producenten van dakmaterialen in relatie tot circulariteit dan is de bitumenindustrie bezig om nieuw snijafval en schoon ontmantelde daken in te zamelen voor hergebruik in nieuwe dakbanen. Weliswaar nog steeds op beperkte schaal en vanuit enkele bekende producenten, maar er gebeurt wel wat. Vanuit een bredere inzet van de overkoepelend producenten zijn er in België en Nederland via ProBitumen vervolginitiatieven, dat zich verder gaat ­inzetten voor circulair bitumen. De Belgische producenten geven aan dat de grenzen ook open gaan voor schone ontmantelde materialen.

Roof2Roof en Roof2Road, zo kunt u elders in deze editie lezen (Aan tafel met…), blijven actief om grotere hoeveelheden schoon afval van ontmantelde daken in te nemen en scoort de ene na de andere wereldprimeur! Er wordt weer geïn­vesteerd in middelen, machinerie en een nieuwe fabriek, omdat het rendabel is materialen in te zetten richting de wegenbouw en wellicht binnenkort ook richting opdracht­gevers vanuit het Rijk.

Ook de EPDM markt zal zich meer en meer ontwikkelen ­richting systemen die duurzaam op het dak kunnen blijven, maar ook vanwege gemakkelijke en onafhankelijke ver­werkings- en bevestigingsmethodieken die na jaren weer eenvoudig ontmanteld kunnen worden (zie mijn vorige bijdrage in de januari-editie over inductiesystemen).

In de isolatiebranche is retourneren van rest- en snijafval van schoon EPS goed op gang gekomen, worden door ­inzamelingsbedrijven mooie nieuwe bestemmingen ­gevonden voor EPS-korrels en gaat dit jaar een recycling­fabriek in Terneuzen draaien. Ontwikkelingen bij fabrikanten van EPS-isolatie zullen ook dit jaar leiden tot meer circulair gerichte productiewijzen en producten, zoals de Biokorrel en onbrandbare EPS-soorten.

Bij de makers van PIR-isolatie signaleer ik nog steeds een verdedigende rol die de nadruk legt op de lange levensduur, de schone productie en het niet milieuvervuilende zijn van kunststofschuim. Men is wel bezig om via chemische recycling grondstoffen terug te winnen voor de ­productie van nieuwe materialen. Dat geldt wellicht ook voor de ­grondstoffen die momenteel weer de prijzen van PIR enorm doen fluctueren.

De markt is nog niet volop maar gelukkig meer dan mondjes­maat bezig met circulariteit, met hergebruik van materialen of in elk geval met substantiele percentages recyclemate­rialen als grondstoffen toevoegen aan nieuwe grondstoffen. Het argument van sceptici dat down cycling niet circulair is, leidt wellicht weer tot nieuwe circulaire producten, maar oude dakbedekking of isolatie toepassen in wegenbouw als niet-circulair bestempelen mag niet het argument zijn om dan maar te stoppen met deze ontwikkelingen.

Dan moeten we ons nu de vraag stellen: waar kunnen wij op korte termijn de winst boeken op het gebied van (meer) circulariteit? Dat kan enerzijds als de uitvoerende bedrijven, zoals sloop- en dakdekkersbedrijven, erkennen dat de weg naar circulariteit meer geld oplevert dan het te gebruiken voor eenmalige energieopwekking in de ovens van de afval­verwerker. Het verhogen van innametarieven bitumineuze materialen via de afvalverwerkers blijken nu al doeltreffend te zijn voor een andere mindset. De weg naar retourinname door producenten blijkt zondermeer goedkoper te zijn. Dat klinkt zeker bij de dakdekkersbedrijven als muziek in de oren!

Anderzijds is voor de opdrachtgever als eindgebruiker een mooie rol weggelegd om de druk op te voeren. Vanuit bestekken kan resultaatgericht samengewerkt worden en kunnen met vaste prestatie-eisen en strengere handhaving sneller keuzes richting gemaakt worden. Gemeentelijke opdrachtgevers, de Rijksoverheid en semi-overheidsinstellingen kunnen het voortouw nemen met de effectieve milieu-indicatoren, net zoals ze de ontwikkelingen van duurzame energie hebben weten te versnellen. Zo wordt de circulaire keten gesloten en zullen vraag en aanbod vanuit opdrachtgever, producent en dakdekkersbedrijf leiden tot een circulaire dakenbranche.

Labels