Roofs 2021-02-52 Recyclen in de dakenbranche kun je leren

Special recycling en circulariteit

Op het opleidingscentrum van TECTUM in Nieuwegein is het betrekkelijk rustig. Toch lopen de opleidingen nog door, in aangepaste vorm. Theorielessen waren al online, praktijklessen zijn in frequentie wat terug­geschroefd. Hoofddocent Kees Huizer over de laatste aanpassingen: “Bij binnenkomst wordt iedereen al getemperatuurd, mondkapje is verplicht als je je verplaatst en de werkmodellen zijn in tweeën gesplitst met PVC lasschermen. Daarnaast is er op iedere groep speciaal een tweede persoon aangesteld die toezicht houdt op de naleving van de door TECTUM ingestelde Coronamaatregelen.”

“Maar daar gaan we het niet over hebben”, vervolgt Huizer. Recycling, in het bijzonder in het onderwijs in de daken­branche is het onderwerp en daarvoor is ook zelfstandig dakadviseur Bram Kranenburg aangeschoven. Hij heeft decennia aan ervaring binnen de dakenwereld en recycling staat nadrukkelijk op zijn agenda, net als op die van TECTUM. Hij vertelt dat zijn voormalige werkgever Icopal ongeveer vanaf 2008 serieus recycling van dakmaterialen heeft opgepakt. “Zij hebben toen een machine ontwikkeld waarin geshredderd, dus verouderd dakmateriaal dat binnenkomt wordt bewerkt en vervolgens verjongd met virgin bitumen en polymeren waarna er weer nieuwe dakrollen van kunnen worden gemaakt. Derbigum en Soprema hebben vergelijkbare warme processen. Dat is allemaal mooi, maar hoe krijg je dat bruikbare materiaal van alle bouwplaatsen bij de verwerker? Ik ben daar nu dertien jaar mee bezig en dat is nog steeds een problematisch traject.”

Overlaagd

Een groot probleem is de vervuiling in het sloopafval. Huizer: “Oude daklagen bevatten nog veel teermastiek. Dat is op heel veel daken gewoon overlaagd, vaak met de gedachte dat daar in de toekomst wel een oplossing voor zou komen. Die is er dus niet en daarom verdwijnt nog veel bitumen in de verbrandingsoven. Wil je dit goed aanpakken, dan moet bij elke dakrenovatie onderzoek plaats­vinden door op meerdere plaatsen een insnijding te maken tot op de dragende ondergrond. Wat er nu nog vaak gebeurt is dat men alleen tekeningen van de dakopbouw raadpleegt. Is daarop niks te vinden dan gooien ze het in de recyclecontainer die uiteraard wordt afgekeurd.”

Kosten

Kranenburg: “Als je dat niet weet en je gooit het met alle goede bedoelingen door elkaar en je hoort vervolgens dat het niet goed is, dan bedenk je je wel een tweede keer voor je begint aan recyclen. Als je van tevoren een goede inspectie doet, voorkom je dat en kun je de kosten van slopen al op papier kan zetten en bepalen waar de extra containers kunnen staan. Die kosten zijn vaak ook een bottleneck.

Geleidelijk zorgt de overheid er wel voor dat een hogere prijs voor storten en verbranden recyclen interessant maakt, maar het zijn kleine bedragen die nog niet zorgen dat de koudwatervrees bij de verwerkers wordt overwonnen. Het is een kwestie van willen en van doen en dat moet in al die koppen landen. Bitumen, EPDM en PVC zijn prima te recyclen, het zijn net als lood en staal prachtige grondstoffen en toch verdwijnt het merendeel in de oven. De mentaliteit moet veranderen, het moet vanzelfsprekend zijn om renovatiedaken eerst goed te onderzoeken, verschillende containers neer te zetten voor bijvoorbeeld isolatiemateriaal, schoon bitumen en restafval, en men dient zorgvuldig te zijn met wat waar ingegooid wordt.”

Recyclen kun je leren

Om dit bij de bron aan te pakken heeft het onderwerp milieu een vaste plek in het curriculum van TECTUM. Huizer: “Wij leren de leerlingen in de basisopleiding wat recycling inhoudt. In lesblokken krijgen ze milieugerichte materialenkennis, wat recyclebaar dakafval is en wat klein chemisch afval, welke containers er zijn, wat op lekbakken moet staan, welke blikken wel bij het restafval kunnen enzovoorts. Ook in kader en ondernemersopleidingen wordt milieubewust werken opgepakt. Daar gaan we dieper in op de materie en geven we de deelnemende studenten bijvoorbeeld mee hoe je initiatief moet nemen, dat je het op een bepaalde manier wilt invullen en dat de afvalverwerker maar vertelt wat die daarvoor nodig heeft. Zo ingewikkeld is het niet, maar je moet het wel doen.”

Snijafval

Intussen heeft TECTUM een pilot in gang gezet met een eigen afvalverwerker die de restanten die bij de opleidingen vrij­komen schoon verwerkt. Huizer: “Remondis is een betrouwbare partner waar wij al zo’n dertig jaar zaken mee doen. Onze locatie Nieuwegein levert nu recyclebaar bitumen aan Remondis en ik ben blij dat we met hun deze materie kunnen verkennen. Uiteindelijk moeten ook de drie andere opleidingslocaties omschakelen naar recycling, omdat TECTUM meer wil doen voor het milieu en dat ook wil uitdragen. Ik moet wel zeggen dat deze pilot een ideale situatie is voor recyclen. Het betreft alleen schoon snijafval dat vrijkomt van de werkmodellen. En alleen bitumen, omdat we daar voldoende volume van kunnen aanleveren. EPDM en PVC onderwijzen we vanzelfsprekend ook, maar in te kleine volumes voor recyclingtrajecten.”

Regie nemen

“Als we bij de bron, dus bij de opleidingen, beginnen met mentaliteitsverandering, komt het uiteindelijk vast van de grond met recyclen in de dakenbranche”, vervolgt Kranenburg. “Daarnaast moeten de dakdekkers meer de regie nemen. Soms is bij renovaties een sloopbedrijf betrokken waarbij alleen aan de kostprijs wordt gedacht en niets wordt gedaan aan recyclen. Als recycling in het bestek zou staan, kan de dakdekker zijn eigen container en eigen afvalverwerker inschakelen en kan iedereen er ook met zijn prijsstelling rekening mee houden. Op die manier kunnen we zorgen dat bruikbare materialen, noem het maar grondstoffen, weer bij de verwerker terecht komen. Alle onderdelen van de keten moeten meedenken en meewerken en we kunnen de boodschap niet vaak genoeg herhalen om onder de huid te kruipen van alle ketenpartijen. Wat let ons om niet te gaan recyclen?”

Labels