Roofs 2021-04-32 Kiest Nederland voor multifunctionele daken?

Special groendaken en waterberging

Van ‘de klimaatcrisis bestaat niet’ tot ‘landbouwgrond bedekken met zonnepanelen’: politieke partijen lopen sterk uiteen in hun meningen over klimaat, duurzaamheid en groen. Nu de verkiezingen zijn geweest, vraagt het Nationaal Daken Plan zich af: wat vinden de gekozen partijen van multifunctionele daken en wat kunnen we verwachten van de aankomende regeerperiode?

Maartje Staal, Adviseur Ecologie idverde

Nationaal Daken Plan

Het Nationaal Daken Plan bestaat uit verschillende overheden en bedrijven die zich hebben verenigd voor een toekomstbestendig Nederlands dakenlandschap. Met een coalitie van meer dan zestig publiek-private partners werkt het Nationaal Daken Plan daarom aan het toenemen van multifunctionele daken die zorgen voor een klimaatbestendige en gezonde leefomgeving. Verschillende organisaties werken samen aan de onbenutte potentie van daken als oplossing voor allerlei maatschappelijke opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, afname van biodiversiteit en verstedelijking.

Multifunctionele daken bieden een oplossing voor allerlei maatschappelijke opgaven. Ze bieden ruimte voor natuur (groene daken), bergen of bufferen water (blauwe daken), wekken energie op (gele daken) en/of bieden ruimte voor recreatie (rode daken).

Vraag naar multifunctionele groene daken

Groene daken verbeteren het leefklimaat, vergroten de natuurwaarde, bufferen water en zorgen ook nog eens voor een hoger rendement in zonnepanelen. Logisch dus, dat steeds meer bedrijven en particulieren interesse hebben in het realiseren van groene of multifunctionele daken. Maar toch maken wisselende normen en eisen vanuit ge­meenten en Rijksoverheid de keuze voor een multifunctioneel groen dak ingewikkeld, waardoor het vaak niet gebeurt.

Daarom presenteerde een collectief van bouwers, architecten, banken, wetenschappers en milieuorganisaties afgelopen maand het Manifest Bouwen voor Natuur. Dit manifest sluit aan bij de vraag van de Tweede Kamer aan het kabinet om te onderzoeken of natuurinclusief bouwen onderdeel kan worden van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving. Het onderdeel maken van de wet geeft bouwers een stevige duw in de rug en kan zorgen voor een versnelling in de toename van natuurinclusieve oplossingen, inclusief het aantal multifunctionele groene daken in Nederland.

Het Manifest Bouwen voor Natuur laat zien dat er vanuit bedrijven en organisaties vraag is naar sturing. Een vastlegging van multifunctionele groene daken in de wet zou voor een stroomversnelling kunnen zorgen door het wegnemen van drempels en het stellen van kaders waardoor decentrale overheden makkelijker kunnen handelen.

Wat staat er in de partijprogramma’s?

Aan het begin van een nieuwe regeerperiode kan echter nog van alles veranderen. Wat vinden de politieke partijen eigenlijk van groene daken? Het Nationaal Daken Plan maakte een vogelvlucht door de partijprogramma’s. Inmiddels heeft 24 procent van de politieke partijen in de Tweede Kamer groene daken opgenomen in het partij­programma: D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren en Partij van de Arbeid. Partij van de Arbeid en D66 willen vooral inwoners en woningcorporaties stimuleren om groene daken aan te leggen. GroenLinks en Partij voor de Dieren gaan hier nog een stapje verder in. Zij zien graag dat groene daken toegevoegd worden aan de lijst met verplichte energie­besparende maatregelen voor bedrijven en instellingen.

Zonnepanelen op daken (gele daken) worden vaker ­genoemd in de partijprogramma’s. Bijna 60 procent van de partijen wil de zogeheten gele daken stimuleren: BoerBurgerBeweging, CDA, D66, GroenLinks, JA21, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SGP, SP en VVD. D66 en GroenLinks willen zelfs dat gele daken verplicht worden gesteld onder de Wet Milieubeheer.

Dat partijen multifunctionele daken niet benoemen in hun verkiezingsprogramma’s betekent overigens niet dat ze zich niet inzetten voor biodiversiteit en klimaatadaptatie in de stad. Maar liefst 76 procent van de partijen heef biodiversiteit in het partijprogramma verwerkt. Ook zet 89 procent van de partijen zich in voor het behalen van de klimaatdoelen en benoemt 57 procent van deze partijen klimaatadaptatie specifiek.

Wat wil de coalitie?

Op moment van schrijven is de coalitie nog niet gevormd. Voor de hand liggend is dat VVD en D66 samen met een of meerdere andere partijen een coalitie gaan vormen. Wat gaat dit betekenen voor multifunctionele daken in de aankomende regeerperiode? De VVD is voor het stimuleren van gele daken, maar wil daarbij wel de subsidieregeling afbouwen om overstimulering te voorkomen. Over groene daken staat niets in het partijprogramma. Wat betreft de wens van D66 om gele daken verplicht te maken vanuit de Wet Milieubeheer, is het onduidelijk of de VVD hierin mee zal gaat. Het aanhaken van andere partijen in de coalitie kan dus nog een groot verschil gaan maken. Over blauwe of rode daken wordt in géén van de partij­programma’s gesproken.

Wat gebeurt er vanuit gemeenten?

Los van de Tweede Kamer is er een groeiend aantal gemeenten dat groene en gele daken stimuleert. Vele kleine en grote gemeenten bieden subsidie aan bij het aanleggen van een groen dak. Rotterdam heeft bijvoorbeeld onder andere door het ‘multifunctionele dakenprogramma’ al 360.000 m2 aan groene daken gerealiseerd en nog eens 168.000 m2 aan gele daken.

Om voor met name voor gemeenten en vastgoedeigenaren het opnemen van multifunctionele daken in beleid te vergemakkelijken, werkt het Nationaal Daken Plan de komende periode onder andere aan een aantal beleidstools. Deze tools moeten de drempel verlagen voor de verankering in beleid en daarmee de toepassing van multifunctionele groene daken versnellen. Decentrale overheden, bedrijven en organisaties hebben al laten zien dat er veel mogelijk is en dat de ambities hoog liggen.

Hoewel het interessant is wat er straks in het coalitieakkoord terecht gaat komen voor de komende regeerperiode, gaan we daar niet op wachten. We hebben plannen om multi­functionele daken in zoveel mogelijk beleid verankerd te krijgen, daar willen we de komende periode hard aan werken. Daarnaast zijn er nog andere speerpunten waar het Nationaal Daken Plan mee aan het werk gaat, maar daarover een volgende keer meer. Interesse gewekt? Kijk ook eens op www.dakenplan.nl

Labels