Roofs 2021-08-03 Toekomst creëren

voorwoord

Voorspellen lijkt steeds lastig te worden (zeker als het de toekomst betreft, om nog maar eens een dooddoener te gebruiken). Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) liet bij monde van directeur Taco van Hoek in april vorig jaar optekenen dat als gevolg van de coronapandemie de bouw in zijn derde crisis in twaalf jaar zou belanden. De vorige grote (dubbele) dip, het gevolg van de bankencrisis, speelde tussen 2009 en 2013 en ligt menig werkgever en werknemer nog vers in het geheugen. Dat leidde toen tot een grote uitstroom van, vaak goed gekwalificeerde, bouwvakkers. Begin vorig jaar voorzag het EIB opnieuw een aanzienlijk verlies aan werkgelegenheid, in de orde van grootte van 40.000 arbeidsjaren.

Het liep iets anders. In januari van dit jaar bleek de krimp in de bouwproductie in 2020 (-1,5%) al flink mee te vallen en de werkgelegenheid ongeveer stabiel gebleven. Halverwege 2021 zijn het grote tekorten aan personeel en materialen die het nieuws domineren. Wat moet je met dit soort informatie als jongeling, staande helemaal aan het begin van je carrière? Je bent op zoek zoekt naar leuk werk, naar enige mate van baanzekerheid en je wil niet voortijdig bij het grof vuil belanden omdat je knieën of handen versleten zijn. Blijkbaar weten de jongelui dit best goed uit te zoeken. Bouwend Nederland ziet vanaf 2016 de instroom op alle bouw-gerelateerde opleidingen op mbo-, hbo- en wo-niveau toenemen, wat mede is toe te schrijven aan de beschikbaarheid van banen. Ook zijinstromers weten vanuit andere sectoren (horeca en zelf het bankwezen) de bouw te vinden. De boodschap dat de bouwsector in de coronacrisis een baken van licht (werkgelegenheid) is, helpt daarbij.

Toch staat de hele bouwsector nog voor de immense opgave: de komende vijf jaar 60.000 extra (!) werknemers vinden. Daarvoor zijn Bouwend Nederland en veel andere organisaties hard bezig om deze groeiende tekorten op te vullen, valt te lezen in onze special Personeel & Organisatie en Opleiden. Ook op het niveau van de dakenbranche wordt de krapte op de arbeidsmarkt gevoeld. Die vist net als alle andere branches in dezelfde vijver met jongelui en zijinstromers. Maar dat gaat de dakenbranche al vele jaren goed af. De kern van dat succes zit in goed opleiden en in het toegankelijk houden van die opleidingen. Werkgevers zorgen eerst zelf dat ze (gemotiveerde) mensen binnenhalen, die komen vervolgens tijdens de opleiding in betaalde dienst van Tectum en stromen door naar een mooie baan waarin ze ook nog eens goed begeleid worden en vervolgopleidingen kunnen volgen. Jongeren zijn tegenwoordig goed geïnformeerd (jawel, sociale media hebben ook voordelen) en kiezen voor dit soort aantrekkelijke trajecten. Ook zonder vooropleiding kun je een (nieuwe) start maken. Jan Hommeles slaat de spijker op zijn kop als hij zegt: “Een baan is belangrijk voor mensen. Het geld is uiteraard belangrijk, maar het gaat ook om sociale contacten. Jongeren die niet meer naar school gaan, moet je oppikken en iets leren. Sommigen hebben een ‘rugzak’; een opleiding met een baan geeft ze precies de structuur in hun leven die ze nodig hebben.”

Het mooie van werken op daken is dat er veel dynamiek in het vak is gekomen en dat er de komende jaren nog veel gaat veranderen. Dakdekken is allang niet meer alleen maar meters bitumen branden (wel natuurlijk als je alleen logistieke hallen doet). Groene, blauwe, gele en rode daken zijn in opmars en dat betekent uitdagender werk, interessante projecten en meer samenwerken met andere disciplines (lees bijvoorbeeld het artikel over de Groene Kaap). De opleidingsinstituten zijn al druk doende hun cursusaanbod te verbreden om dit allemaal in goede banen te leiden. Binnenkort kun je je zelfs laten bijscholen tot all round dakmanager; iemand moet immers ook het overzicht hebben.

Zo blijft de branche goed bezig met het zorgen voor voldoende, goed opgeleid en gemotiveerd personeel. Voorspellen wordt steeds moeilijker, maar om met Peter F. Drucker te spreken: de beste manier om de toekomst te voorspellen is deze te creëren. Daartoe is de dakenbranche redelijk goed in staat. En dat is geen klein compliment.

Tjerk van Duinen

Labels